آزمایش تشخیص بیماری های پروستات (PSA)
آزمایش تشخیص بیماری های پروستات یا PSA از طریق نمونه خون انجام می شود که طی آن مشکلات پروستات از جمله سرطان پروستات تشخیص داده می شود. این آزمایش میزان آنتی ژن اختصاصی پروستات در خون را اندازه گیری می کند. آنتی ژن اختصاصی پروستات یک پروتئین است که توسط سلول های طبیعی و حتی سرطانی پروستات تولید خواهد شد. میزان آن اهمیت زیادی دارد اگر به مقدار کم در خون باشد کاملاً طبیعی بوده ولی با افزایش سن و بزرگ تر شدن پروستات مقدار آن افزایش پیدا می کند. برای مردان بالای ۵۰ سال انجام این آزمایش به صورت دوره ای ضروری است.
به همین خاطر توصیه می کنیم حتماً تحت نظر پزشک متخصص این آزمایش را انجام دهند. معمولاً در اثر بزرگ شدن پروستات، پروستاتیت و سرطان پروستات سطح PSA افزایش پیدا می کند. البته موارد دیگری نیز در افزایش آن نقش دارند. جهت آشنایی با آزمایش تشخیص بیماری های پروستات در این مقاله از سایت دکتر مجتبی عاملی، متخصص اورولوژی – فوق تخصص اندویورولوژی همراه ما باشید.
نحوه انجام تست تشخیص بیماری های پروستات
برای انجام آزمایش تشخیص بیماری های پروستات لازم است به یک آزمایشگاه معتبر مراجعه کنید. نمونه ای از خون شما توسط پرسنل گرفته می شود. مقدار PSA در خون با نانوگرم در هر میلی لیتر خون مشخص می شود. برخی از پزشکان برای تشخیص دقیق تر ترجیح می دهند که معاینه رکتوم دیجیتال نیز انجام شود که به صورت یک معاینه فیزیکی پروستات است. همچنین می توان برای رد عفونت ادرار آزمایش ادرار نیز انجام داد.
عوامل تأثیرگذار بر سطح PSA
توسط سلول های سالم در پروستات آنتی ژن اختصاصی پروستات تولید خواهد شد که مقدار کم آن طبیعی بوده و با افزایش سن و بزرگ تر شدن پروستات کمی افزایش پیدا می کند. اما با وجود مشکلات پروستات سطح این آنتی ژن به شدت افزایش پیدا خواهد کرد. موارد مختلفی در افزایش سطح PSA تأثیر دارند که در ادامه آن ها را بررسی می کنیم.
ورزش شدید
ممکن است پزشکتان به شما توصیه کند که پیش از انجام تست آنتی ژن اختصاصی پروستات در ۴۸ ساعت هیچ ورزش شدیدی به ویژه دوچرخه سواری نداشته باشید.
عفونت ادرار
در اثر عفونت ادرار سطح آنتی ژن اختصاصی پروستات افزایش پیدا می کند. اگر دچار عفونت ادرار هستید باید ۶ هفته صبر کنید تا عفونت کاملاً از بین برود و بعد برای انجام آزمایش آنتی ژن اختصاصی پروستات اقدام کنید.
معاینه رکتال دیجیتال
پیش از انجام PSA، داشت یک معاینه رکتال دیجیتال می تواند سطح PSA را افزایش دهد. اگر به تازگی معاینه رکتال دیجیتال داشتید، باید یک هفته صبر کنید و سپس آزمایش PSA را انجام دهید.
انزال
کسانی که قصد انجام آزمایش PSA را دارند ۴۸ ساعت قبل از آن نباید هیچگونه فعالیت جنسی منجر به انزال داشته باشند؛ زیرا رابطه جنسی می تواند سطح PSA را برای مدتی افزایش دهد. برخی پزشکان توصیه می کنند که یک هفته قبل از انجام آزمایش PSA از فعالیت جنسی خودداری شود
داروها
اگر از داروهای خاص چه تجویز شده و چه بدون نسخه پزشک استفاده می کنید، باید پیش از انجام آزمایش PSA پزشک و پرستار را مطلع کنید؛ زیرا برخی از این داروها می توانند روی سطح PSA تأثیر داشته باشند.
نمونه برداری از پروستات
برای انجام آزمایش PSA باید ۶ هفته از بیوپسی گذشته باشد؛ زیرا می تواند سطح آن را افزایش دهد.
بررسی مزایای تست PSA
به کمک این تست می توان هرگونه مشکل در پروستات را پیش از بروز علائم تشخیص داد. مهم ترین مزیت آن تشخیص سرطان در مراحل اولیه است که می توان از عوارض جانبی دیگر آن پیشگیری کرد. برای مردانی که بیشتر در معرض خطر سرطان پروستات هستند انجام منظم آزمایشات PSA بسیار مفید است. حتی در برخی موارد ممکن است آزمایش PSA به درستی سرطان پروستات را تشخیص ندهد. به طور کلی ممکن است ۱۵ درصد از کسانی که آزمایش PSA طبیعی دارند، مبتلا به سرطان پروستات شوند. به همین خاطر لازم است تا چکاپ های دوره ای انجام شود. چنانچه سطح PSA بالا باشد نیاز به انجام آزمایش های بیشتر مثل نمونه برداری است.
چه زمانی لازم است تست PSA انجام شود؟
در برخی از موارد لازم است آزمایش PSA هر چند سال یک بار به طور منظم تکرار شود. این آزمایشات روتین می توانند هرگونه تغییر در سطح PSA را نشان دهند و به پزشک در شروع مراحل درمان کمک کنند.
هدف از تست پایه PSA چیست؟
هدف از انجام آزمایش پایه PSA این است که بتوانیم سرطان پروستات را در اولین مراحل تشخیص دهیم. طبق تحقیقاتی که تا به حال انجام شده است، در چهل سالگی سطح PSA می تواند احتمال ابتلا به سرطان پروستات یا سرطان پروستات رشد سریع در آینده را پیش بینی کند. اگر در یک مرد ۴۰ ساله PSA کمی بیشتر از اکثر مردان هم سن و سال باشد، می توان نتیجه گرفت که خطر ابتلا به سرطان پروستات در ایشان بیشتر است. اگر آزمایش نشان دهد که فرد در معرض خطر بیشتر قرار دارد، پزشک می تواند آزمایش PSA را به صورت دوره ای درخواست کند تا خیلی راحت تغییر در سطح آن را بررسی کند.
مراجعه به پزشک
مطالب فوق سعی کردیم ضمن معرفی آزمایش تشخیص بیماری های پروستات، ضرورت انجام آن را نیز ذکر کنیم. نتایج به دست آمده از آزمایش PSA به صورت نانوگرم در هر میلی لیتر خون است. گاهی اوقات ممکن است پزشک برای دریافت نتایج دقیق تر نمونه برداری از پروستات را توصیه کند. این آزمایش برای مردان بالای ۴۰ سال به صورت دوره ای ضرورت خواهد داشت تا بسیاری از بیماری های مربوط به پروستات در مراحل اولیه تشخیص داده شوند. شما می توانید پروسه درمان و چکاپ های خود را تحت نظر دکتر مجتبی عاملی، متخصص اورولوژی – فوق تخصص اندویورولوژی بگذرانید. برای دریافت نوبت ویزیت حضوری کافیست با شماره های درج شده در سایت تماس بگیرید.
