چکاپ پروستات یکی از راه های مهم برای جلوگیری از بروز بیماری های جدی مثل سرطان پروستات به شمار می رود. اگر این نوع بیماری ها زودتر تشخیص داده شوند، روند درمان آن ها راحت تر پیش می رود و نتیجه بهتری هم دارد. به همین خاطر، لازم است که مردان از یک سن مشخص به بعد به انجام معاینه های دوره ای پروستات توجه بیشتری داشته باشند. زمان مناسب برای شروع این چکاپ برای همه افراد یکسان نیست و بسته به شرایط بدنی، وضعیت عمومی سلامت و همچنین سابقه خانوادگی، می تواند متفاوت باشد.
شایع ترین علائم بزرگی پروستات
آشنایی با علائم اولیه بزرگی پروستات اهمیت زیادی دارد. چون اگر این عارضه در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود، کنترل آن بسیار راحت تر خواهد بود. در ادامه، نشانه های جدی که نباید آن ها را نادیده گرفت را بررسی می کنیم:
- ضعیف شدن جریان ادرار
- تکرر ادرار، مخصوصا در طول شب
- احساس تخلیه نشدن کامل مثانه
- نیاز فوری و ناگهانی به ادرار
- دشواری در شروع ادرار
- قطره قطره آمدن ادرار پس از پایان دفع
- درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
چکاپ پروستات از چه سنی باید شروع شود؟
زمان شروع بررسی وضعیت پروستات یا همان چکاپ پروستات برای همه افراد یکسان نیست و به شرایطی مثل سن، سابقه خانوادگی و فاکتور های دیگر بستگی دارد. معمولا اگر فرد سالم باشد و در خانواده اش کسی دچار سرطان پروستات نباشد، از ۵۰ سالگی می تواند چکاپ را شروع کند. اما اگر پدر یا برادر فرد به سرطان پروستات مبتلا بوده اند، بهتر است این بررسی را از ۴۵ سالگی آغاز کند. همچنین اگر کسی علائمی مثل مشکل در ادرار کردن، درد یا تکرر ادرار دارد، بهتر است حتی در سن پایین تر هم به پزشک مراجعه کند و جدی تر این موضوع را پیگیری کند.
آیا بزرگی پروستات به معنای سرطان است؟
خیر، بزرگی پروستات لزوما به معنای سرطان نیست. بیشتر مردان در سنین بالاتر دچار بزرگ شدن خوش خیم پروستات می شوند که به آن هایپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) گفته می شود. این وضعیت غیرسرطانی است و معمولا به دلیل تغییرات هورمونی با افزایش سن به وجود می آید. در این حالت، غده پروستات بزرگ می شود و ممکن است بر مجرای ادرار فشار وارد کند و باعث بروز علائمی مانند تکرر ادرار، سختی در شروع ادرار یا ضعیف شدن جریان ادرار شود. با این حال، بعضی از علائم بزرگی پروستات ممکن است شبیه علائم سرطان پروستات باشند. به همین دلیل، اگر فردی علائم غیرعادی مربوط به دستگاه ادراری داشته باشد، باید برای بررسی دقیق تر به پزشک مراجعه کند تا با انجام آزمایش های لازم مثل آزمایش خون PSA یا معاینه فیزیکی، تشخیص دقیق تری داده شود.
خطرناک ترین عارضه بزرگی پرروستات
خطرناک ترین عارضه بزرگی پروستات، احتباس ادراری حاد است. این وضعیت زمانی رخ می دهد که پروستات بزرگ شده به قدری مجرای ادرار را تنگ یا مسدود کند که فرد نتواند اصلا ادرار کند. این حالت بسیار دردناک و اضطراری است و اگر سریع درمان نشود، می تواند باعث آسیب به مثانه، عفونت های شدید و حتی مشکلات کلیوی شود. به همین دلیل، احتباس ادراری حاد نیاز به مداخله فوری پزشکی دارد و حتی ممکن است نیاز به سوندگذاری یا درمان جراحی داشته باشد.
چه کارهایی علائم پروستات را بدتر می کند؟
چند عامل وجود دارد که می توانند علائم بزرگی پروستات را بدتر کنند و مشکلات ادراری را افزایش دهند:
- مصرف زیاد مایعات، مخصوصا قبل از خواب که باعث افزایش دفعات ادرار می شود
- نوشیدن نوشیدنی های کافئین دار و الکلی که مثانه را تحریک می کنند
- مصرف داروهای خاص مانند بعضی ضداحتقان ها که جریان ادرار را سخت تر می کنند
- نشستن یا دراز کشیدن طولانی مدت که می تواند فشار روی مثانه را بیشتر کند
- استرس و اضطراب که عضلات مثانه و پروستات را تحت تاثیر قرار می دهد
- تأخیر در رفتن به دستشویی که باعث پر شدن بیش از حد مثانه و افزایش فشار می شود
- مصرف غذاهای تند یا ادویه دار که ممکن است باعث تحریک مثانه شوند
موثرترین دارو برای کنترل علائم پروستات
برای کنترل علائم بزرگی پروستات، داروهای مختلفی وجود دارند که بر اساس شدت علائم و شرایط بیمار انتخاب می شوند. یکی از مهم ترین و پرکاربردترین داروها در این زمینه، داروی تامسولوسین است که در گروه آلفا بلاکرها قرار دارد. تامسولوسین با شل کردن عضلات اطراف پروستات و مثانه به بهبود جریان ادرار کمک می کند و باعث کاهش علائمی مانند تکرر ادرار، سختی شروع ادرار و ضعف جریان ادرار می شود. این دارو معمولا ظرف چند روز تا چند هفته اثر خود را نشان می دهد و به بیماران کمک می کند راحت تر ادرار کنند. تامسولوسین معمولا به خوبی تحمل می شود اما ممکن است عوارض جانبی خفیفی مانند سرگیجه یا فشار خون پایین، مخصوصا هنگام بلند شدن ناگهانی داشته باشد که در صورت بروز باید به پزشک اطلاع داده شود.
مراجعه به پزشک برای برای کنترل علائم پروستات
برای کنترل بهتر مشکلات پروستات و جلوگیری از پیشرفت بیماری، خیلی مهم است که به موقع به پزشک متخصص مراجعه کنید. اگر علائمی مثل سوزش هنگام ادرار، بوی بد ادرار، تکرر زیاد یا درد در پایین شکم داشتید، حتما باید این موضوع را جدی بگیرید و به پزشک نشان دهید تا زود بررسی و درمان شوید. دکتر مجتبی عاملی، پزشک متخصص اورولوژی و جراح کلیه و مجاری ادراری، سال هاست در زمینه درمان چنین عارضه هایی تجربه دارند و می توانند به بهترین شکل مشکلات پروستات را تشخیص داده و درمان کنند. ایشان با دقت کامل وضعیت شما را بررسی می کنند و با روش های جدید و دقیق، بهترین راهکارها را به شما پیشنهاد می دهند تا زودتر بهبود پیدا کنید و درد و ناراحتی های شما کمتر شود. برای مشاوره و دریافت نوبت، می توانید از طریق سایت دکتر عاملی اقدام کرده و وقت مشاوره خود را با ایشان تنظیم کنید.
