جراحی باز یا بسته فتق، کدام روش بهتر است؟
فتق زمانی اتفاق می افتد که بخشی از یک اندام داخلی، مثل روده، از یک قسمت ضعیف در دیواره شکم بیرون بزند. این مشکل در بیشتر موارد نیاز به جراحی دارد که می تواند به دو روش باز (کلاسیک) یا بسته (لاپاراسکوپی) انجام شود. هرکدام از این روش ها مزایا و معایب خود را دارند و انتخاب بهترین گزینه به شرایط بیمار، نوع فتق و تشخیص پزشک بستگی دارد. خیلی از افراد به دلیل نداشتن آگاهی کافی یا ترس از جراحی، تصمیم گیری را به تاخیر می اندازند، درحالی که اگر فتق به موقع درمان نشود، ممکن است باعث مشکلات جدی تری شود.
فتق چیست و چرا به جراحی نیاز دارد؟
فتق زمانی رخ می دهد که قسمتی از یک اندام داخلی، مانند روده یا چربی شکمی، از طریق یک ناحیه ضعیف یا آسیب دیده در دیواره عضلات شکم بیرون زده و برجسته می شود. این مشکل می تواند در نواحی مختلف بدن از جمله شکم، کشاله ران یا حتی دیافراگم ایجاد شود. فتق ممکن است بدون درد باشد و در ابتدا فقط به صورت برآمدگی مشاهده شود، اما در صورت عدم درمان، می تواند باعث بروز مشکلات جدی مانند انسداد روده، درد شدید یا مشکلات در عملکرد ارگان های داخلی شود. در برخی موارد، این درد هنگام ایستادن طولانی، خم شدن، سرفه کردن یا بلند کردن اجسام سنگین بیشتر می شود. فتق خودبه خود خوب نمی شود و معمولا با گذشت زمان بزرگ تر شده و مشکلات بیشتری ایجاد می کند. اگر درمان نشود، ممکن است به مرحله ای برسد که بافت های داخلی در ناحیه فتق گیر کنند و خون رسانی آن ها مختل شود. این وضعیت می تواند خطرناک باشد و حتی نیاز به جراحی اورژانسی پیدا کند. به همین دلیل، پزشکان معمولا توصیه می کنند که در زمان مناسب و قبل از بروز عوارض، فتق از طریق جراحی باز یا بسته ترمیم شود. انتخاب نوع جراحی نیز بستگی به شرایط خاص بیمار، اندازه و محل فتق دارد.

جراحی باز فتق (کلاسیک)
در جراحی باز فتق، جراح یک برش بزرگ در ناحیه ای که فتق ایجاد شده، می زند تا به راحتی به محل فتق دسترسی پیدا کند. در این روش، جراح بافت های آسیب دیده را ترمیم کرده و ناحیه ضعیف دیواره شکم را تقویت می کند تا فتق دوباره ایجاد نشود. این روش برای فتق های بزرگ عود کننده و پیچیده تر که نیاز به دید واضح تر دارند، بهتر است. با این حال، جراحی باز معمولا درد و ناراحتی بیشتری دارد و نیاز به زمان بهبودی طولانی تری دارد. بعد از جراحی، ممکن است بیمار چند روزی در بیمارستان بستری شود تا به طور کامل بهبود یابد. همچنین این روش معمولا جای زخم بزرگی به جا می گذارد.
جراحی بسته فتق (لاپاراسکوپی)
جراحی بسته فتق یا لاپاراسکوپی یک روش مدرن است که در آن جراح فقط چند برش کوچک ایجاد می کند. برای انجام این جراحی، جراح از یک دوربین و ابزارهای ویژه ای استفاده می کند تا فتق را بدون نیاز به برش های بزرگ ترمیم کند. مزیت این روش این است که درد پس از جراحی کمتر است و زمان بهبودی آن خیلی سریع تر از جراحی باز است. این روش بیشتر برای فتق های کوچک و متوسط مناسب است. به دلیل استفاده از برش های کوچک، جای زخم کمتری به جا می ماند و بیمار معمولا خیلی زودتر از جراحی باز می تواند به فعالیت های روزمره خود برگردد. همچنین نیاز به بستری طولانی در بیمارستان ندارد و خطر عفونت نیز کمتر است.
تفاوت جراحی باز و جراحی بسته فتق
جراحی باز و جراحی بسته (لاپاراسکوپی)، دو روش اصلی برای درمان فتق هستند که هرکدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. در جدول زیر، تفاوت های این دو روش را با یکدیگر بررسی می کنیم:
| ویژگی | جراحی باز فتق | جراحی بسته (لاپاراسکوپی) فتق |
| نوع برش | برش بزرگتر در ناحیه فتق | برش های کوچکتر و استفاده از دوربین |
| دسترسی به ناحیه فتق | دسترسی کامل به ناحیه فتق | دسترسی از طریق برش های کوچک و ابزارهای مخصوص |
| زمان بهبودی | زمان بهبودی طولانی تر | زمان بهبودی سریع تر |
| درد پس از جراحی | درد بیشتر به دلیل برش بزرگتر | درد کمتر به دلیل برش های کوچک تر |
| مدت بستری | بستری طولانی تر | بستری کوتاه تر |
| مناسب برای چه نوعی از فتق؟ | مناسب برای فتق های بزرگ و پیچیده | مناسب برای فتق های کوچک و نواحی خاص |
| معایب | برش بزرگتر، درد بیشتر، زمان بهبودی طولانی | امکان دسترسی به ناحیه فتق، به اندازه کافی وجود ندارد |
کدام روش جراحی فتق برای شما مناسب تر است؟
انتخاب روش جراحی فتق بستگی به چند عامل مهم دارد که پزشک باید آن ها را بررسی کند. اولین عامل اندازه و محل فتق است. اگر فتق بزرگ یا پیچیده باشد، ممکن است جراحی باز بهترین انتخاب باشد، زیرا جراح می تواند دسترسی بیشتری به ناحیه آسیب دیده داشته باشد و به راحتی آن را ترمیم کند. اما اگر فتق کوچک و ساده باشد، جراحی لاپاراسکوپی (بسته) می تواند گزینه بهتری باشد، چون این روش با برش های کوچک تر انجام می شود، درد کمتری دارد و زمان بهبودی هم سریع تر است. عوامل دیگری مانند سن بیمار، وضعیت عمومی سلامتی و سوابق پزشکی هم در انتخاب روش جراحی تاثیر دارند. مثلا افراد مسن تر یا کسانی که مشکلات قلبی دارند، ممکن است جراحی باز را به دلیل درد کمتر و دوران نقاهت سریع تر ترجیح دهند. همچنین اگر بیمار بخواهد جای زخم کمتری روی بدنش بماند و زمان بهبودی سریع تری داشته باشد، جراحی لاپاراسکوپی مناسب تر است.

مراجعه به پزشک برای جراحی باز یا بسته فتق
برای انتخاب روش مناسب جراحی فتق، بهتر است ابتدا به پزشک متخصص مراجعه کنید تا وضعیت دقیق شما بررسی شود. دکتر مجتبی عاملی، فوق تخصص اندویورولوژی و لاپاراسکوپی، با تجربه زیادی که در درمان بیماری های مربوط به فتق دارند، می توانند به شما کمک کنند تا بهترین روش درمانی را انتخاب کنید. ایشان با توجه به اندازه، محل فتق و وضعیت سلامت شما، تصمیم می گیرند که کدام مورد بین جراحی باز یا لاپاراسکوپی برای شما مناسب تر است. برای جلوگیری از بروز مشکلات بیشتر و انتخاب صحیح ترین درمان، مراجعه به دکتر عاملی اهمیت زیادی دارد. برای مشاوره و دریافت نوبت، می توانید از طریق سایت دکتر عاملی اقدام کرده و وقت مشاوره خود را با ایشان تنظیم کنید.






