جراحی پروستات چیست؟

پروستات یک غده کوچک در بدن آقایان است که دقیقا زیر مثانه قرار دارد و به تولید بخشی از مایع منی کمک می کند. با بالا رفتن سن یا به دلایل مختلفی مثل بیماری یا رشد غیرطبیعی، این غده ممکن است دچار مشکل شود و روی مثانه یا مجرای ادرار فشار بیاورد. بعضی از مشکلات پروستات با دارو یا روش های ساده تر درمان می شوند، اما گاهی لازم است که این غده با جراحی درمان شود. جراحی پروستات برای کسانی انجام می شود که دچار بزرگی شدید، التهاب طولانی یا حتی سرطان پروستات هستند و درمان های دیگر برایشان جواب نداده است. بر اساس نوع مشکل، سن بیمار و شرایط بدنی او، پزشک می تواند یکی از روش های جراحی را که مناسب تر است انتخاب کند.

جراحی پروستات چیست؟

جراحی پروستات یکی از روش هایی است که برای درمان مشکلات غده پروستات در مردان انجام می شود. وقتی غده پروستات دچار مشکل شود، مثلا بزرگ شود یا به التهاب یا سرطان مبتلا شود، ممکن است پزشک تشخیص دهد که جراحی لازم است. این نوع جراحی معمولا برای مردانی انجام می شود که با مشکل در ادرار کردن روبه رو هستند، مثلا ادرارشان ضعیف است، زیاد به دستشویی می روند یا حس می کنند مثانه شان به طور کامل خالی نمی شود. گاهی هم ممکن است در ادرارشان خون دیده شود. اگر داروها و درمان های دیگر کمک نکنند، پزشک جراحی را پیشنهاد می دهد. جراحی پروستات به روش های مختلفی انجام می شود. اینکه کدام روش مناسب تر است، به نوع بیماری پروستات و وضعیت کلی بدن فرد بستگی دارد. در بعضی موارد فقط قسمتی از پروستات که مشکل دارد برداشته می شود، ولی اگر بیماری شدید باشد، مثلا سرطان داشته باشد، ممکن است نیاز باشد کل غده پروستات برداشته شود.

چه زمانی نیاز به جراحی پروستات است؟

جراحی پروستات وقتی لازم می شود که مشکلات پروستات با دارو یا درمان های ساده تر درمان نشوند یا بیماری خیلی پیشرفت کرده باشد. معمولا وقتی درد و مشکلات ادرار کردن خیلی زیاد و سخت می شوند، پزشک جراحی را پیشنهاد می دهد. این مشکلات مثل سختی در شروع ادرار، ضعیف بودن جریان ادرار، قطع و وصل شدن ادرار یا احساس کامل خالی نشدن مثانه هستند. اگر فرد چند بار دچار عفونت ادراری شود یا سنگ در مثانه داشته باشد یا کلیه ها آسیب ببینند، به احتمال زیاد جراحی لازم است. این ها نشان می دهد بیماری پروستات شدید شده و باید زود درمان شود تا مشکلات بزرگ تر نشود. گاهی داروها و روش های دیگر کمکی نمی کنند یا باعث عوارض بد می شوند، در این حالت جراحی بهترین راه است. وقتی پروستات خیلی بزرگ شود و راه ادرار را کامل ببندد نیز جراحی بهترین درمان است. چنانچه بیماری سرطان پروستات باشد، جراحی یکی از مهم ترین روش های درمان به حساب می آید اما در این مورد هم همیشه پزشک باید وضعیت بیمار را کامل بررسی کند و بعد تصمیم بگیرد.

انواع روش های جراحی پروستات

برای جراحی پروستات روش های مختلفی وجود دارد که هر کدام برای شرایط خاصی از بیماری مناسب هستند. اینکه کدام روش بهتر است، به نوع مشکل پروستات، اندازه آن و وضعیت کلی سلامت فرد بستگی دارد. در ادامه مهم ترین روش های جراحی پروستات را بررسی می کنیم:

• جراحی باز پروستات: در این روش جراح با یک برش بزرگ در قسمت پایین شکم یا بین بیضه و مقعد وارد بدن می شود و پروستات را یا کامل برمی دارد یا بخش هایی از آن را حذف می کند. این روش بیشتر وقتی استفاده می شود که پروستات خیلی بزرگ باشد یا مشکلات پیچیده داشته باشد. به خاطر برش بزرگ تر، مدت زمان بهبودی هم طولانی تر است، اما در بعضی شرایط بهترین گزینه است.
• جراحی تراشیدن پروستات (TURP): این روش خیلی رایج است و برای وقتی پروستات بزرگ شده و جلوی ادرار را گرفته، استفاده می شود. جراح ابزاری را از راه مجرای ادرار وارد می کند و بافت اضافی پروستات را می تراشد تا راه ادرار باز شود. در این روش برشی روی بدن زده نمی شود و بیمار زودتر خوب می شود.
• جراحی با لیزر: این روش با استفاده از نور لیزر، قسمت هایی از پروستات را می سوزاند یا برمی دارد. خونریزی در این جراحی خیلی کمتر است و برای کسانی که داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند، مناسب تر است. به علاوه، بهبودی بعد از این جراحی سریع تر است و احتمال مشکلات بعدی هم کمتر است.
• برداشتن کامل پروستات (پروستاتکتومی رادیکال): این جراحی مخصوص کسانی است که سرطان پروستات دارند. در این روش کل پروستات و بعضی از بافت های اطراف آن برداشته می شود. این کار ممکن است به صورت جراحی باز یا با روش لاپاراسکوپی یا حتی با کمک ربات انجام شود.

تفاوت بین جراحی باز و جراحی با لیزر یا لاپاراسکوپی

در جدول زیر، جراحی باز، جراحی با لیزر و جراحی لاپاراسکوپی را با یکدیگر مقایسه می کنیم:

عوارض احتمالی جراحی پروستات

وقتی جراحی پروستات انجام می دهید، ممکن است چند مشکل کوچک یا بزرگ بعد از عمل پیش بیاید. این موارد معمولا طبیعی هستند و بیشتر وقت ها قابل درمان هستند. در این بخش، مهم ترین مشکلاتی که ممکن است بعد از جراحی پروستات پیش بیاید را بررسی می کنیم:

• درد و ناراحتی: بعد از عمل ممکن است جای جراحی درد داشته باشید یا احساس ناخوشایندی کنید. این درد اصولا زیاد نیست و با داروهای مسکنی که دکتر داده، کم می شود. کم کم هم درد کمتر و کمتر می شود تا کاملا خوب شوید.
• خونریزی: امکان دارد بعد از جراحی یا موقع ادرار کردن کمی خون ببینید. این خونریزی معمولا کم است و به زودی قطع می شود. اگر دیدید خون زیاد است یا ادامه داشت، حتما سریع به دکتر خبر بدهید.
• عفونت: ممکن است در جای عمل یا مثانه عفونت ایجاد شود. علائم عفونت مثل تب کردن، درد بیشتر، تورم یا ترشح است. دکتر معمولا برای جلوگیری از عفونت، داروی آنتی بیوتیک می دهد که باید طبق دستور مصرف کنید.
• مشکل در ادرار کردن: شاید اول بعد از جراحی ادرار کردن برایتان سخت باشد یا ادرار به خوبی خارج نشود. این مشکل معمولا زود رفع می شود ولی اگر طول کشید یا شدید بود، باید به پزشک اطلاع دهید.
• بی اختیاری ادرار: بعضی افراد ممکن است بعد از عمل کنترل ادرار را کمی از دست بدهند و ادرار به طور ناخواسته نشت کند. این مشکل بیشتر وقت ها با تمرین و زمان بهتر می شود، ولی اگر زیاد بود باید با دکتر مشورت کنید.
• مشکل در نعوظ: بعضی مردها ممکن است بعد از عمل در برقراری یا حفظ نعوظ دچار مشکل شوند. این اتفاق معمولا موقتی است و با درمان و زمان بهتر می شود، اما اگر طولانی شد حتما باید به پزشک مراجعه کنید.
• باریک شدن مجرای ادرار: گاهی اوقات ممکن است محل عبور ادرار باریک شود و دوباره مشکلات ادراری ایجاد شود. اگر این اتفاق افتاد، باید پزشک آن را بررسی و درمان کند.
• خستگی و ضعف: بعد از عمل، بدن شما ممکن است خسته و ضعیف شود. خوب است زیاد استراحت کنید و غذای خوب بخورید تا زودتر انرژی تان برگردد و حالتان بهتر شود.

مراقبت های بعد از جراحی پروستات

بعد از اینکه جراحی پروستات انجام شد، باید چند نکته مهم را رعایت کنید تا بدنتان خوب شود و دچار درد یا مشکل نشوید. این مراقبت ها کمک می کند که سریع تر بهتر شوید:

• بعد از عمل لازم است چند روز یا حتی چند هفته استراحت کنید. بدن شما برای ترمیم و بهبودی نیاز به انرژی دارد و استراحت باعث می شود که این اتفاق بهتر بیفتد. بهتر است از انجام کارهای سنگین یا فعالیت های زیاد خودداری کنید.
• پزشک ممکن است چند نوع دارو برای شما نوشته باشد، مثل مسکن برای درد یا آنتی بیوتیک برای جلوگیری از عفونت. باید داروها را دقیقا همانطور که دکتر گفته مصرف کنید تا مشکلی پیش نیاید.
• اگر روی پوستتان برش خورده یا زخمی شده، باید آنجا را تمیز و خشک نگه دارید. از آب زیاد یا مواد شوینده قوی دوری کنید تا جای زخم بهتر شود و عفونت نکند.
• نوشیدن آب زیاد کمک می کند مثانه تان خوب کار کند و عفونت نگیرید. روزانه سعی کنید حداقل هشت لیوان آب بنوشید.
• بلند کردن اجسام سنگین فشار زیادی به محل عمل وارد می کند و ممکن است باعث درد یا مشکل شود. بهتر است چند هفته صبر کنید و این کار را انجام ندهید.
• ممکن است اول بعد از جراحی، ادرار کردن کمی سخت یا دردناک باشد. اگر این مشکلات شدید بود یا بیشتر از چند روز طول کشید، سریع به پزشک اطلاع دهید.
• چند روز بعد از عمل می توانید کمی راه بروید. این کار باعث می شود خون بهتر در بدن جریان پیدا کند و احتمال لخته شدن خون کمتر شود. اما خیلی زیاد راه نروید.
• حداقل تا چند هفته بعد از عمل، بهتر است رانندگی نکنید و از فعالیت هایی که به تمرکز زیاد یا فشار بدنی نیاز دارد خودداری کنید.

مراجعه به پزشک برای جراحی پروستات

وقتی مشکل پروستات پیش می آید و پزشک تشخیص می دهد که جراحی لازم است، مراجعه به یک پزشک متخصص بسیار مهم است. جراحی پروستات نیاز به دقت و تجربه دارد چون این عضو در بدن حساس و مهمی است و کوچک ترین اشتباه ممکن است مشکلات جدی ایجاد کند. پزشک متخصص با معاینه کامل و انجام آزمایش های لازم، وضعیت پروستات را بررسی می کند و بهترین روش جراحی را با توجه به شرایط بیمار انتخاب می کند. اگر جراحی به موقع و درست انجام شود، می تواند باعث بهبود بیمار شود و درد و مشکلات ناشی از بیماری پروستات را کم کند. دکتر مجتبی عاملی، فوق تخصص اندویورولوژی و جراحی لاپاراسکوپی، با سال ها تجربه و استفاده از تجهیزات پیشرفته، جراحی پروستات را به بهترین شکل انجام می دهند تا بیمار سریع تر درمان شود و عوارض جراحی کاهش پیدا کند. به همین دلیل، برای انجام جراحی پروستات بهتر است به پزشک متخصص و باتجربه ای مراجعه کنید تا روند درمان به صورت اصولی و بدون مشکل انجام شود و سلامت شما حفظ شود. برای مشاوره و دریافت نوبت، می توانید از طریق سایت دکتر عاملی اقدام کرده و وقت مشاوره خود را با ایشان تنظیم کنید.