گرفتگی مجرای ادرار یکی از مشکلاتی است که خیلی از آقایان مخصوصا در سنین بالا با آن روبه رو می شوند. یکی از دلایل اصلی این مشکل، بزرگ شدن غده پروستات است. وقتی پروستات بزرگ می شود، به لوله ای که ادرار از آن عبور می کند فشار می آورد و باعث سختی در ادرار کردن می شود. بعضی از نشانه های این مشکل می تواند شامل ضعیف بودن جریان ادرار، تکرر ادرار، دیر شروع شدن ادرار یا احساس کامل تخلیه نشدن مثانه باشد. این موضوع ممکن است زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار دهد و باعث ناراحتی و اذیت شود. امروزه، روش های مختلفی برای درمان این مشکل وجود دارد. بعضی از این روش ها شامل ایجاد تغییرات، مصرف داروهای خاص یا انجام عمل های ساده پزشکی هستند. اگر فرد به موقع به پزشک مراجعه کند و درمان مناسب را شروع کند، می تواند از علائم آزاردهنده خلاص شود و به زندگی عادی خود برگردد.
علائم انسداد مجرای ادرار در اثر بزرگی پروستات
علائم انسداد مجرای ادرار به دلیل بزرگی پروستات معمولا کم کم شروع می شوند و با گذشت زمان واضح تر می شوند. این علائم نشان می دهند که ادرار به سختی از مثانه به بیرون بدن می رود و این باعث ناراحتی و مشکل برای فرد می شود. رایج ترین نشانه های انسداد مجرای ادرار در اثر بزرگی پروستات عبارتند از:
- بیشتر شدن تکرر ادرار، مخصوصا شب ها
- ضعیف و کم شدن فشار ادرار
- احساس خالی نشدن کامل مثانه بعد از ادرار کردن
- سخت شروع شدن ادرار و نیاز به زور زدن
- احساس نیاز فوری و ناگهانی به ادرار کردن
- قطره قطره آمدن ادرار بعد از اتمام دفع ادرار
- درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
دلایل بزرگ شدن پروستات و تاثیر آن بر مجرای ادرار
بزرگی پروستات مشکلی است که بیشتر در مردان بزرگ تر از ۵۰ سال اتفاق می افتد و باعث می شود پروستات بزرگ تر از اندازه طبیعی شود. پروستات یک غده کوچک است که درست زیر مثانه قرار دارد و مجرای ادرار که ادرار را از مثانه به بیرون می برد از وسط این غده عبور می کند. وقتی پروستات بزرگ می شود، فضای مجرای ادرار کم می شود و این باعث می شود ادرار کردن سخت تر شود و مشکلاتی به وجود بیاید. برخی از از دلایل اصلی بزرگ شدن پروستات و تاثیر آن بر مجرای ادرار عبارتند از:
- سن بالا: با بالا رفتن سن، پروستات به طور طبیعی بزرگ تر می شود و این موضوع کاملا معمول است.
- تغییر هورمون ها: تغییراتی که در هورمون های بدن به وجود می آید، مثلا کاهش هورمون مردانه تستوسترون و تغییر هورمون های دیگر، می تواند باعث رشد بیشتر پروستات شود.
- ژنتیک و خانواده: اگر در خانواده فرد، کسانی پروستات بزرگ داشته اند، احتمال اینکه او هم دچار این مشکل شود بیشتر می شود.
- تغییرات مثبت در زندگی: خوردن غذاهای چرب، ورزش نکردن و داشتن اضافه وزن می تواند پروستات را بزرگ تر کند.
- عفونت و التهاب: اگر پروستات دچار عفونت یا التهاب شود، ممکن است این التهاب باعث بزرگ شدن آن شود.
تشخیص انسداد مجرای ادرار ناشی از بزرگی پروستات چگونه انجام می شود؟
برای این که پزشک بفهمد انسداد مجرای ادرار به خاطر بزرگ شدن پروستات اتفاق افتاده است یا نه، چند روش و آزمایش مختلف انجام می دهد. این روش ها کمک می کنند تا دلیل اصلی مشکل مشخص شود و درمان مناسب انتخاب شود. در ادامه، مراحل تشخیص را بررسی می کنیم:
- معاینه اولیه بدنی: پزشک ابتدا با بیمار صحبت می کند و درباره نشانه هایی مثل سخت ادرار کردن، ضعیف بودن فشار ادرار، تکرار زیاد ادرار مخصوصا در شب، احساس کامل تخلیه نشدن مثانه یا فشار هنگام ادرار سوال می پرسد. سپس با انگشت خود از راه مقعد اندازه و سفتی پروستات را لمس می کند. این کار ساده به پزشک کمک می کند که بفهمد پروستات بزرگ شده یا نه.
- آزمایش نمونه ادرار: پزشک نمونه ای از ادرار بیمار می گیرد و آن را بررسی می کند. این آزمایش نشان می دهد که آیا در ادرار عفونت یا خون وجود دارد یا نه. چون ممکن است گاهی علائم به دلیل وجود عفونت یا مشکل دیگری باشد، نه فقط بزرگ شدن پروستات.
- آزمایش خون برای بررسی :PSAپروستات ماده ای به نام PSA تولید می کند. اگر مقدار این ماده در خون بالا برود، ممکن است نشان دهد که پروستات بزرگ شده یا مشکلی مانند التهاب یا حتی سرطان دارد. این آزمایش به تشخیص دقیق تر کمک می کند.
- سونوگرافی مثانه و پروستات: با سونوگرافی، پزشک می تواند اندازه دقیق پروستات را ببیند و بررسی کند که آیا بعد از ادرار کردن، ادراری در مثانه باقی مانده یا نه. اگر مقدار زیادی ادرار در مثانه بماند، احتمال انسداد زیاد است.
- آزمایش اندازه گیری جریان ادرار: در این آزمایش، بیمار در دستگاه مخصوصی ادرار می کند. دستگاه مقدار و قدرت جریان ادرار را اندازه گیری می کند. اگر ادرار با فشار کم و سرعت پایین خارج شود، یعنی ممکن است مجرا دچار انسداد باشد.
- اندازه گیری مقدار ادرار باقی مانده در مثانه: بعد از ادرار، پزشک با سونوگرافی یا با کمک لوله ای به نام سوند بررسی می کند که چقدر ادرار در مثانه باقی مانده است. اگر مقدار زیادی باقی مانده باشد، نشان می دهد که پروستات جلوی خروج کامل ادرار را گرفته است.
- دیدن داخل مجرای ادرار: در بعضی موارد، پزشک از یک وسیله باریک با دوربین به نام سیستوسکوپ استفاده می کند که از راه مجرای ادرار وارد می شود و پزشک می تواند داخل مجرا و مثانه را به طور مستقیم ببیند.
مراجعه به پزشک برای درمان انسداد مجرای ادرار ناشی از بزرگی پروستات
مراجعه به پزشک برای درمان انسداد مجرای ادرار ناشی از بزرگی پروستات خیلی مهم است، چون اگر این مشکل به موقع تشخیص داده نشود، می تواند باعث ناراحتی و درد بیشتر شود. وقتی مردان با نشانه هایی مثل سخت ادرار کردن، ضعیف شدن فشار ادرار، تکرر ادرار یا حس خالی نشدن کامل مثانه روبه رو می شوند، باید حتما به پزشک مراجعه کنند تا دلیل اصلی این علائم بررسی شود. اگر پزشک تشخیص دهد که بزرگی پروستات باعث انسداد مجرا شده و داروها کافی نیستند، ممکن است جراحی پیشنهاد شود. در این شرایط، بهتر است به پزشکی مراجعه شود که تجربه زیادی در این نوع جراحی ها دارد تا عمل به بهترین شکل و با کمترین مشکل انجام شود. دکتر مجتبی عاملی، فوق تخصص اندویورولوژی و جراحی لاپاراسکوپی، یکی از پزشکان باتجربه در این زمینه هستند که با استفاده از روش های پیشرفته و با دقت بالا، جراحی پروستات را انجام می دهند. برای مشاوره و دریافت نوبت، می توانید از طریق سایت دکتر عاملی اقدام کرده و وقت مشاوره خود را با ایشان تنظیم کنید.
