عمل سنگ مثانه چه زمانی انجام می شود؟
سنگ مثانه از مشکلات شایع در دستگاه ادراری است که زمانی رخ می دهد که مواد معدنی در مثانه تجمع پیدا می کنند و تشکیل کریستال می دهند. این سنگ ها می توانند اندازه های مختلفی داشته باشند و گاه بدون علامت باشند. با این حال، در برخی موارد ممکن است علائمی مانند درد شکم، مشکلات در ادرار کردن و عفونت ادراری را به همراه داشته باشند. درمان این مشکل می تواند از تغییرات در سبک زندگی تا انجام جراحی متغیر باشد. یکی از روش های درمانی که در موارد شدید توصیه می شود، عمل سنگ مثانه است. این عمل به منظور خارج کردن سنگ هایی که به روش های دیگر درمانی از بین نمی روند، انجام می شود.
علت ایجاد سنگ مثانه
سنگ مثانه اغلب زمانی شکل می گیرد که مثانه به طور کامل تخلیه نمی شود. این مشکل می تواند به دلیل انسداد مجرای ادرار یا ضعیف بودن عضلات مثانه رخ دهد. عواملی مانند بزرگ شدن پروستات در مردان، مشکلات عصبی مرتبط با کنترل مثانه، و عفونت های مزمن ادراری می توانند زمینه ساز ایجاد این سنگ ها باشند؛ همچنین، برخی از بیماری های زمینه ای مانند دیابت یا نقرس نیز ممکن است خطر تشکیل سنگ مثانه را افزایش دهند. تغذیه نامناسب، مصرف کم آب و استفاده طولانی مدت از سوند نیز از عوامل موثر در تشکیل سنگ های مثانه هستند. علاوه بر این، اگر مثانه به درستی کار نکند و ادرار به مدت طولانی در آن باقی بماند، احتمال تشکیل سنگ ها بیشتر می شود.
چه زمانی پزشک عمل سنگ مثانه را تجویز می کند؟
پزشک معمولاً عمل سنگ مثانه را زمانی تجویز می کند که سنگ ها بزرگ باشند یا علائمی ایجاد کنند که باعث ناراحتی بیمار شود. این علائم ممکن است شامل درد شدید در شکم، تکرر ادرار، خون در ادرار یا عفونت های مکرر ادراری باشند. اگر سنگ مثانه با روش های غیرجراحی مانند مصرف مایعات یا داروها برطرف نشود، پزشک ممکن است عمل جراحی را پیشنهاد دهد. روش های مختلفی برای این عمل وجود دارد که بسته به اندازه و محل سنگ، پزشک تصمیم گیری می کند؛ همچنین، اگر سنگ مثانه باعث انسداد مجرای ادرار یا مشکلات جدی در عملکرد مثانه شود، عمل فوری ضروری می شود. این عمل می تواند به وسیله تکنیک های مختلف مانند سیستولیتولاپاکسی یا جراحی باز انجام شود.
عمل جراحی سنگ مثانه
عمل جراحی سنگ مثانه یکی از روش های درمانی برای خارج کردن سنگ های بزرگ یا سنگ هایی است که با روش های غیرتهاجمی از بین نمی روند. این عمل به دو صورت جراحی بسته (سیستولیتولاپاکسی) و جراحی باز انجام می شود. در روش سیستولیتولاپاکسی که به عنوان جراحی بسته شناخته می شود، پزشک با استفاده از یک سیستوسکوپ وارد مثانه می شود و با مشاهده مستقیم سنگ ها، آن ها را خرد کرده و برای دفع آماده می کند. این روش برای سنگ های کوچک و متوسط مناسب است. اگر سنگ بسیار بزرگ باشد یا تعداد سنگ ها زیاد باشد، ممکن است این روش کارساز نباشد و پزشک جراحی باز را پیشنهاد دهد.
در جراحی باز، پزشک با ایجاد برشی در ناحیه شکم به مثانه دسترسی پیدا کرده و سنگ ها را به طور کامل خارج می کند. این روش معمولاً در موارد پیچیده یا زمانی که سنگ ها باعث انسداد شدید مثانه می شوند، انجام می شود. تصمیم گیری در مورد نوع عمل براساس اندازه و تعداد سنگ ها، وضعیت سلامت بیمار و تشخیص پزشک صورت می گیرد. هر دو روش دارای مزایا و معایب خاص خود هستند که پزشک با توجه به شرایط بیمار بهترین گزینه را انتخاب می کند.
انواع عمل جراحی بسته سنگ مثانه
عمل سیستولیتولاپاکسی که برای برداشتن سنگ های مثانه استفاده می شود، بسته به مسیر ورود سیستوسکوپ به دو نوع تقسیم می شود:
سیستولیتولاپاکسی از مسیر پیشابراه
در این روش، سیستوسکوپ از طریق پیشابراه وارد مثانه می شود. این روش به دلیل عدم نیاز به برش جراحی و انجام آن تحت بی حسی نخاعی، معمولاً ارجحیت دارد. مزیت اصلی آن دوره بهبودی کوتاه تر و کاهش درد پس از جراحی است. این روش بیشتر در بزرگسالانی که سنگ های کوچک تا متوسط دارند استفاده می شود.
سیستولیتولاپاکسی از راه پوست
در این روش، سیستوسکوپ از طریق یک برش کوچک بر روی شکم وارد مثانه می شود. این روش بیشتر برای کودکان با پیشابراه تنگ یا بزرگسالانی که سنگ های بزرگ دارند، استفاده می شود. چون سنگ های بزرگ از طریق پیشابراه به راحتی خارج نمی شوند، این روش مؤثرتر است. با این حال، دوره بهبودی طولانی تر و درد بیشتری پس از جراحی دارد.هر یک از این روش ها بسته به شرایط بیمار و اندازه ی سنگ ها انتخاب می شوند تا بهترین نتیجه درمانی حاصل شود.
بهترین روش جراحی برای کودکان
برای درمان سنگ مثانه در کودکان، سیستولیتولاپاکسی از راه پوست به عنوان بهترین روش جراحی توصیه می شود. این روش به دلیل جلوگیری از آسیب به مجرای ادرار کودکان که ممکن است تنگ یا حساس باشد، ارجحیت دارد.
این روش به خصوص برای کودکانی که دارای سنگ های بزرگ هستند، بسیار مؤثر است. از آن جایی که عبور سیستوسکوپ از پیشابراه ممکن است باعث آسیب به بافت های حساس مجرای ادرار در کودکان شود، پزشکان این روش را ترجیح می دهند. علاوه بر این، این روش گاهی برای بزرگسالانی که سنگ های بسیار بزرگ دارند و نمی توان آن ها را از طریق پیشابراه خارج کرد نیز استفاده می شود. در کل، انتخاب این روش برای کودکان به دلیل حفظ سلامت مجرای ادرار و جلوگیری از عوارض ناشی از جراحی است.
آمادگی های لازم قبل از عمل سنگ مثانه
قبل از عمل سنگ مثانه، بیمار باید تحت آزمایشات تشخیصی مختلف قرار گیرد تا وجود سنگ و وضعیت سلامتی کلی او ارزیابی شود. این آزمایش ها شامل سونوگرافی برای تشخیص سنگ ها در مجاری ادراری و سی تی اسکن جهت بررسی دقیق تر موقعیت و اندازه سنگ ها است. همچنین، آزمایش ادرار برای تشخیص وجود عفونت یا غلظت مواد معدنی که ممکن است منجر به تشکیل سنگ شود انجام می شود. علاوه بر این، آزمایش خون به منظور بررسی سطح برخی مواد مانند اسید اوریک و نیز آزمایش های عمومی برای بررسی وضعیت کلی بیمار ضروری است. نوار قلب (ECG) و عکس برداری از قفسه سینهنیز برای بیماران مسن تر یا کسانی که مشکلات قلبی دارند لازم است.
در نهایت، نوع بیهوشی یا بی حسی برای انجام عمل باید مشخص شود. این موضوع به نوع جراحی بستگی دارد و ممکن است بیهوشی عمومی یا بی حسی نخاعی استفاده شود.
مراقبت های بعد از عمل سنگ مثانه
پس از عمل سنگ مثانه، بیمار معمولاً همان روز مرخص می شود و نیازی به بستری شدن ندارد. در روزهای بعد از جراحی، ممکن است وجود لخته های خون یا سنگ های کوچک در ادرار طبیعی باشد و سوزش یا درد خفیفی هنگام ادرار کردن احساس شود. استفاده از مسکن های تجویز شده می تواند به کاهش درد کمک کند. نوشیدن مایعات زیاد برای کمک به دفع لخته ها و سنگ های کوچک از طریق ادرار توصیه می شود. همچنین، بهتر است از خوردن غذاهای سنگین خودداری کرده و فیبر بیشتری در رژیم غذایی خود برای جلوگیری از یبوست بگنجانید. فعالیت های شدید و بلند کردن اجسام سنگین به مدت ۲ تا ۴ هفته پس از عمل باید اجتناب شود.
مراجعه به پزشک
برای انجام عمل سنگ مثانه و درمان مشکلات مربوط به آن، مراجعه به یک متخصص مجرب و با تجربه بسیار مهم است. دکتر مجتبی عاملی، فوق تخصص اندیورولوژی و اورولوژیست، یکی از بهترین پزشکان در این زمینه هستند. ایشان با تجربه فراوان در انجام جراحی های مرتبط با سنگ های کلیه و مثانه، می توانند شما را به بهترین شکل درمان کنند.
دکتر عاملی به دلیل دقت بالا و تسلط بر تکنیک های پیشرفته جراحی، نتایج موفقیت آمیزی برای بیماران خود به همراه داشته اند. همچنین، ایشان به شما کمک می کنند تا پس از جراحی روند بهبودی خود را به خوبی طی کنید و از عوارض احتمالی جلوگیری شود. اگر به دنبال یک جراح حرفه ای و مطمئن برای درمان سنگ مثانه هستید، مراجعه به دکتر مجتبی عاملی بهترین انتخاب خواهد بود.
