یکی از پارامترهایی که پزشکان به واسطه آن از سلامت بدن اطمینان حاصل می کنند، طبیعی بودن رنگ ادرار است. ادرار طبیعی شفاف و به رنگ زرد کمرنگ است. در مواردی که رنگ ادرار تیره شود، ممکن است نشان دهنده یک بیماری در بدن باشد. البته مواد غذایی به صورت موقت باعث تغییر رنگ ادرار می شوند؛ اما اگر تیرگی ادرار ادامه دار باشد، باید برای بررسی علت آن به پزشک متخصص مراجعه شود. ما در این راهنما تصمیم گرفتیم به بررسی علت رنگ تیره ادرار بپردازیم. اگر به تازگی با مشکل تیره شدن رنگ ادرار مواجه شده اید، پیشنهاد می کنیم این مطلب را تا انتها مطالعه کنید.
7 علت شایع تیرگی رنگ ادرار
منظور از ادرار تیره ادراری است که به رنگ قهوه ای یا سیاه درآمده است. این وضعیت می تواند نشان از یک بیماری باشد یا به دلیل مصرف برخی از داروها و مواد غذایی با رنگ دهنده هایی خاص رخ دهد. در ادامه به 7 علت شایع رنگ تیره ادرار اشاره شده است.
1. مشکلات کبدی
بسیاری از کسانی که تیرگی ادرار را تجربه می کنند بعد از معاینه توسط پزشک متخصص اورولوژی متوجه می شوند که درگیر مشکلات کبدی شده اند. در صورت ابتلا به بیماری های کبدی فرد همراه با تیرگی ادرار علائمی مانند زردی پوست و چشم را تجربه می کند. سیروز از جمله بیماری های کبدی است که طی آن بافت اسکار بافت سالم کبد را از بین می برد و باعث می شود کبد کارکرد صحیح خود را از دست بدهد.
2. بیماری ادرار سیاه
اگر ادرار به حدی تیره باشد که به رنگ سیاه دیده شود، ممکن است فرد دچار بیماری نادر ادرار سیاه یا آلکاپتونوریا باشد. این بیماری ژنتیکی است و از والدین به فرزندان منتقل می شود. علت بیماری ادرار سیاه تولید کم آنزیمی به نام هموژنتیک دیوکسیژناز است. سیاه شدن ادرار تنها یکی از نشانه های آلکاپتونوریا است و در اصل این بیماری باعث می شود تا استخوان و غضروف های بدن دچار تغییر رنگ و شکستگی شوند.
3. مشکلات صفرا
علت رنگ تیره ادرار می تواند به خاطر تشکیل سنگ در کیسه صفرا باشد. سنگ صفرا از کلسترول موجود در صفرا تشکیل می شود. افرادی که دچار این بیماری می شوند علاوه بر تیرگی ادرار، علائمی مانند احساس درد در ناحیه شکم، زردی صورت، خارش و تب را تجربه می کنند. علاوه بر سنگ صفرا، گاهی مسدود شدن مجرای صفراوی باعث می شوند تا رنگ ادرار تیره شود. این وضعیت نه تنها باعث رنگ تیره ادرار، بلکه منجر به مشکلات گوارشی متعدد در انسان می شود.
4. کم آبی بدن
معمولاً کسانی که روزانه به مقدار کافی آب مصرف می کنند رنگ ادرارشان طبیعی و زرد شفاف است. اما اگر بدن به دلیل فعالیت شدید، گرمای زیاد و مصرف ناکافی آب دچار کم آبی شود، ممکن است ادرارش به رنگ تیره در بیاید. کم آبی معمولاً با نشانه های دیگری مانند سردرد، خشکی پوست، تاری دید، سرگیجه، یبوست و خستگی همراه است.
5. مصرف برخی از داروها
مصرف برخی از داروها طی روز باعث رنگ تیره ادرار می شود. مکمل های ویتامین، داروهای ید دار، داروهای ضد مالاریا و…از جمله داروهایی هستند که روی رنگ ادرار تاثیر می گذارند و باعث تیره شدن آن می شوند.
6. بارداری
رنگ ادرار در زنان باردار تقریباً متفاوت است. در این دوران بدن به آب بیشتری نیاز پیدا می کند و به دلیل استفراغ مداوم ممکن است بدن دچار کم آبی شود. کم آبی نیز معمولاً با تیرگی رنگ ادرار خود را نشان می دهد.
7. مصرف برخی از خوراکی ها
خوراکی هایی که طی روز مصرف می شوند معمولاً تعیین کننده رنگ ادرار هستند. مصرف برخی از خوراکی هایی که حاوی رنگ دهنده هایی مانند آنتوسیانین ها و کورکومین ها هستند، باعث می شوند ادرار از رنگ زرد به رنگ تیره قهوه ای تبدیل شود. به علاوه مصرف موادی مانند باقلا، ریواس، چغندر قرمز و شاه توت باعث می شوند رنگ ادرار به صورت موقت تیره دیده شود.
برای رفع مشکل تیره شدن ادرار چه باید کرد؟
پزشک متخصص اورولوژی یک ارزیابی جامع برای تشخیص دقیق علت رنگ تیره ادرار انجام می دهد. معاینه فیزیکی، گرفتن آزمایشات، بررسی سابقه بیماری ها و عکس برداری از جمله کارهایی است که برای شناسایی علت تیرگی ادرار انجام می شود.
اگر ادرار تیره نشان از یک بیماری جدی مانند سنگ کلیه، مسدود شدن مجرای صفراوی، سنگ مثانه و…باشد، پزشک با درمان هر یک از آن ها مشکل تیرگی ادرار را برطرف می کند. اما اگر تیرگی ادرار مشکل جدی و خاصی نباشد، انجام کارهای زیر می تواند کمک کننده باشد:
- مصرف آب کافی و دهیدراته نگه داشتن بدن
- ادرار به موقع
- مصرف نکردن خوراکی های حاوی رنگ
- پیروی از رژیم غذایی متعادل
- کم کردن مصرف قهوه و سایر نوشیدنی های حاوی رنگ
مراجعه به پزشک
علت رنگ تیره ادرار معمولاً به خاطر مصرف برخی از داروها، کم آبی و خوردن غذاهای حاوی رنگ است؛ اما اگر این وضعیت با علائمی مانند ادرار کم، تب، استفراغ، سرگیجه و درد شدید شکم یا کمر همراه است، لازم است برای بررسی های بیشتر به پزشک متخصص اورولوژی مراجعه شود.
دکتر مجتبی عاملی متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری، فوق تخصص اندویورولوژی و لاپاراسکوپی از پزشکان حاذقی است که می تواند در تشخیص دقیق علت تیرگی رنگ ادرار به شما کمک کند. دکتر عاملی برای تشخیص علت رنگ تیره ادرار از روش های گوناگون بهره می گیرد و همین باعث می شود تا تشخیص درست و قابل اطمینان باشد. برای ارتباط با ایشان کافیست از طریق راه های ارتباطی درج شده در سایت نوبت خود را رزرو کنید.
