ادرار یکی از بهترین نشانه ها برای شناخت وضعیت سلامت بدن است. رنگ ادرار می تواند اطلاعات زیادی درباره کارکرد کلیه ها، دستگاه ادراری و حتی عادت های روزانه مثل نوع غذا یا میزان آب مصرفی به ما بدهد. تغییر رنگ ادرار همیشه نشانه بیماری جدی نیست و گاهی به دلیل خوردن بعضی غذاها یا مصرف داروهای خاص به وجود می آید. اما در بعضی مواقع تغییر رنگ می تواند هشداری باشد که نشان دهد مشکلی در کلیه ها یا مجاری ادراری وجود دارد.
رنگ طبیعی ادرار چه رنگی است؟
در حالت معمول، رنگ ادرار بیشتر آدم ها بین زرد خیلی روشن تا زرد کاهی تغییر می کند. دلیل این رنگ هم ماده ای به نام یوروکروم است که از تجزیه هموگلوبین در بدن به وجود می آید. شدت این رنگ بیشتر به میزان آبی که در طول روز می نوشید بستگی دارد. اگر آب زیادی مصرف کنید، ادرار خیلی روشن یا حتی نزدیک به بی رنگ می شود. اما وقتی بدن کم آب باشد، رنگ ادرار تیره تر و زرد پررنگ خواهد شد.
ادرار بی رنگ یا شفاف نشانه چه مشکلی است؟
ادرار بی رنگ یا خیلی شفاف همیشه نشانه خوبی نیست و نباید فکر کنیم که هرچه روشن تر باشد، یعنی سلامتی ما بهتر است. معمولا وقتی ادرار کاملا بی رنگ می شود، نشان می دهد که آب یا مایعات زیادی نوشیده ایم و کلیه ها مجبورند این حجم زیاد آب را از بدن خارج کنند. اگر گاهی وقت ها این اتفاق بیفتد، طبیعی است و جای نگرانی ندارد، اما اگر همیشه ادرار بی رنگ باشد، می تواند هشدار یک مشکل باشد. مثلا ممکن است به خاطر زیاد نوشیدن آب باشد یا به بیماری هایی مثل دیابت و دیابت بی مزه مربوط شود که باعث می شوند بدن نتواند آب را به درستی نگه دارد. در چنین شرایطی، معمولا علائمی مثل تکرر ادرار یا تشنگی بیش از حد هم دیده می شود.
ادرار زرد فسفری یا نارنجی رنگ چه بیماری هایی را نشان می دهد؟
ادرار زرد فسفری یا نارنجی رنگ معمولا وقتی دیده می شود، می تواند دلایل مختلفی داشته باشد که بعضی طبیعی و بعضی نیاز به بررسی پزشکی دارند. یکی از رایج ترین علت ها کم آبی بدن است. وقتی بدن آب کافی ندارد، ادرار پررنگ تر و به سمت نارنجی یا زرد فسفری تغییر می کند. علاوه بر این، بعضی داروها و مکمل ها مثل ویتامین های گروه C یا B یا داروهای خاص می توانند رنگ ادرار را تغییر دهند و باعث نارنجی یا زرد شدن آن شوند. با این حال، اگر این تغییر رنگ با علائم دیگری همراه باشد، ممکن است نشانه مشکلات کبدی یا صفراوی، مانند اختلال در عملکرد کبد، انسداد مجاری صفراوی یا هپاتیت باشد. همچنین بعضی عفونت های ادراری و یا وجود سنگ کلیه هم می توانند رنگ ادرار را به نارنجی تغییر دهند.
دلیل قرمز یا صورتی شدن ادرار چیست؟
ادرار قرمز یا صورتی رنگ معمولا یکی از رنگ هایی است که بیشتر باعث نگرانی می شود، چون نشان می دهد چیزی غیرطبیعی در بدن اتفاق افتاده است. یکی از دلایل رایج آن وجود خون در ادرار است که می تواند به خاطر عفونت های ادراری، سنگ کلیه، آسیب به مجاری ادراری یا التهاب مثانه ایجاد شود. علاوه بر این، بعضی داروها یا خوراکی ها هم ممکن است رنگ ادرار را قرمز یا صورتی کنند. برای مثال خوردن چغندر، تمشک یا مصرف برخی داروهای خاص می تواند این تغییر رنگ را ایجاد کند. در موارد نادرتر، رنگ قرمز ادرار ممکن است نشان دهنده مشکلات جدی تر کلیوی یا بیماری های خونی باشد.
ادرار سبز یا آبی نشانه چه مشکلاتی است؟
یکی از دلایل شایع رنگ سبز یا آبی ادرار، مصرف بعضی داروها یا مکمل ها است؛ برای مثال برخی آنتی بیوتیک ها یا داروهای حاوی رنگ مصنوعی می توانند ادرار را سبز یا آبی کنند. علاوه بر این، مواد غذایی با رنگ های مصنوعی زیاد هم می توانند این تغییر رنگ را ایجاد کنند. در موارد نادر، ادرار سبز یا آبی می تواند نشانه عفونت های باکتریایی خاص مثانه یا دستگاه ادراری باشد که با فعالیت باکتری های تولیدکننده رنگدانه ایجاد می شوند. همچنین برخی مشکلات متابولیکی یا اختلالات نادر در سوخت وساز بدن هم ممکن است رنگ ادرار را غیرعادی کنند.
ادرار قهوه ای یا تیره چه معنایی دارد؟
یکی از علت های رایج رنگ قهوه ای یا تیره ادرار، کم آبی بدن است. وقتی به اندازه کافی آب نمی نوشید، ادرار غلیظ و تیره می شود. علاوه بر این، بعضی داروها، مکمل ها یا خوراکی ها هم می توانند باعث قهوه ای شدن ادرار شوند. اما گاهی ادرار قهوه ای می تواند نشانه مشکلات جدی تری، مثل بیماری های کبدی یا صفراوی، از جمله اختلال در عملکرد کبد، هپاتیت یا انسداد مجاری صفراوی باشد. همچنین بعضی عفونت های ادراری یا آسیب های عضلانی و خونی هم می توانند رنگ ادرار را تیره کنند.
ادرار تیره یا سیاه نشانه چیست؟
گاهی ادرار تیره یا سیاه به خاطر برخی داروها یا مکمل ها ایجاد می شود، اما اغلب دلیل آن مشکلات سلامت است. مثلا ممکن است بیماری های شدید کبدی یا اختلال در عملکرد صفراوی مثل هپاتیت یا انسداد مجاری صفراوی باعث تیره شدن ادرار شوند. همچنین آسیب شدید به ماهیچه ها یا بعضی مشکلات خونی می تواند رنگدانه هایی آزاد کند که ادرار را سیاه می کنند. در موارد نادر، برخی تومورها یا عفونت های جدی دستگاه ادراری هم می توانند این رنگ را ایجاد کنند و نیاز به مداخله فوری پزشک دارد.
مراجعه به پزشک برای بررسی مشکلات بدن بر اساس رنگ ادرار
اگر متوجه شدید رنگ ادرار شما تغییر کرده است یا هر نشانه غیرطبیعی دیگری مثل درد، تکرر ادرار، سوزش یا حالت غیرعادی در دستگاه ادراری و تناسلی دارید، باید سریعا به یک پزشک متخصص مراجعه کنید تا دلیل این تغییرات مشخص شود و درمان مناسب انجام بگیرد. دکتر مجتبی عاملی، متخصص اورولوژی و فلوشیپ جراحی لاپاروسکوپی کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، با سال ها تجربه در بررسی و درمان مشکلات مربوط به کلیه ها، مثانه و مجاری ادراری، می توانند وضعیت شما را به طور کامل و دقیق بررسی کنند. ایشان با استفاده از تجهیزات پیشرفته و روش های درمانی مدرن، بهترین راهکارها را برای شما پیشنهاد می دهند تا مشکلاتی مانند عفونت های ادراری، سنگ کلیه، اختلالات کبدی یا مشکلات متابولیک به موقع شناسایی و درمان شوند و از بروز عوارض جدی تر جلوگیری شود. برای مشاوره و دریافت نوبت، می توانید از طریق سایت دکتر عاملی اقدام کرده و وقت مشاوره خود را با ایشان تنظیم کنید.
