راهکارهای پیشگیری از عود سنگ کلیه پس از درمان جراحی
برگشت دوباره سنگ کلیه بعد از جراحی، یکی از مشکلاتی است که خیلی از بیماران با آن روبه رو می شوند. خیلی ها فکر می کنند وقتی سنگ کلیه با جراحی خارج شد، دیگر به طور کامل درمان شده اند، اما اگر بعد از عمل، مراقبت های لازم انجام نشود، ممکن است سنگ دوباره تشکیل شود و درد و ناراحتی دوباره برگردد. برای اینکه از این اتفاق جلوگیری شود، لازم است بعد از جراحی سبک زندگی خود را تغییر دهید، تغذیه سالم تری داشته باشید و به اندازه کافی آب بنوشید و آزمایش های دوره ای برای کنترل وضعیت را فراموش نکنید.
چرا برخی افراد پس از جراحی دوباره دچار سنگ کلیه می شوند؟
رایج ترین دلایل برگشت دوباره سنگ کلیه بعد از جراحی عبارتند از:
- نخوردن آب کافی: اگر بعد از عمل هم مثل قبل آب کمی بنوشید، کلیه ها نمی توانند خوب کار کنند و مواد اضافی در آن ها جمع می شود و سنگ درست می شود.
- رعایت نکردن رژیم غذایی: خوردن غذاهای پرنمک، پرپروتئین یا چرب باعث می شود مواد خاصی در ادرار زیاد شود و دوباره سنگ بسازد.
- کم تحرکی: نشستن زیاد و نداشتن فعالیت بدنی، باعث می شود کلیه ها خوب کار نکنند و این شرایط برای ایجاد سنگ مناسب است.
- بیماری های زمینه ای: بعضی بیماری ها مثل دیابت، چاقی، اختلالات متابولیکی یا مشکلات هورمونی باعث می شوند بدن راحت تر سنگ کلیه بسازد.
- ژنتیک و سابقه خانوادگی: اگر در خانواده تان کسی سنگ کلیه دارد، احتمال برگشت دوباره سنگ در شما هم بیشتر است (حتی بعد از جراحی)
- مصرف بعضی داروها: برخی داروها مثل داروهای خاص برای فشار خون یا ادرارآور می توانند تعادل مواد در کلیه را بر هم بزنند و باعث تشکیل دوباره سنگ شوند.
بهترین رژیم غذایی برای پیشگیری از تشکیل مجدد سنگ کلیه
برای پیشگیری از تشکیل دوباره سنگ کلیه باید به رژیم غذایی زیر تا حد زیادی توجه کنید:
- نوشیدن آب زیاد در طول روز خیلی مهم است. سعی کنید روزی حدود دو و نیم تا سه لیتر آب بنوشید. این کار باعث می شود کلیه ها بهتر کار کنند و مواد اضافی و نمک ها راحت تر از بدن خارج شوند. وقتی رنگ ادرار روشن و شفاف باشد، یعنی آب کافی خورده اید.
- مصرف نمک زیاد ممکن است باعث شود بدن کلسیم بیشتری وارد ادرار کند و همین موضوع می تواند باعث ایجاد سنگ کلیه شود. بهتر است در غذا کمتر نمک بریزید و از خوردن خوراکی های شور مثل چیپس، کنسرو، غذاهای آماده، سوسیس و فست فود دوری کنید.
- خوردن زیاد گوشت قرمز، مرغ، ماهی و تخم مرغ باعث زیاد شدن اسیداوریک در بدن می شود. این موضوع می تواند در به وجود آمدن بعضی سنگ های کلیه نقش داشته باشد. بهتر است گوشت را به اندازه بخورید و به جای آن از پروتئین های گیاهی مثل عدس و نخود استفاده کنید.
- بهتر است کلسیم را از مواد غذایی مثل شیر و ماست کم چرب بگیرید و فقط در صورت نیاز، با مشورت پزشک از قرص مکمل استفاده کنید.
- بعضی مواد غذایی مثل اسفناج، چغندر، ریواس، آجیل، شکلات تلخ و چای سیاه مقدار زیادی اگزالات دارند. این ماده اگر با کلسیم ترکیب شود، می تواند باعث تشکیل سنگ کلیه شود. اگر قبلا سنگ کلیه داشته اید، بهتر است این خوراکی ها را کمتر بخورید.
- خوردن میوه ها و سبزیجات تازه خیلی برای سلامت کلیه ها مفید است. این مواد دارای فیبر و پتاسیم هستند و به کارکرد بهتر کلیه ها کمک می کنند. خوردن موز، پرتقال، هندوانه، خیار، کاهو و کلم می تواند برای پیشگیری از سنگ کلیه مفید باشد.
- نوشیدن نوشابه های گازدار و خوردن نوشیدنی های شیرین صنعتی ممکن است باعث اسیدی شدن بدن شود و احتمال تشکیل سنگ کلیه را بیشتر کند. بهتر است این نوع نوشیدنی ها را کنار بگذارید و به جای آن آب یا آبمیوه طبیعی بخورید.
- آب لیموترش تازه دارای ماده ای به نام سیترات است که کمک می کند مواد سنگ ساز به هم نچسبند. اگر کمی آب لیموترش به آب روزانه تان اضافه کنید، می تواند کمک کند تا سنگ کلیه تشکیل نشود یا کمتر شود.
آزمایش های دوره ای برای کنترل وضعیت بیماران بعد از جراحی سنگ کلیه
بعد از اینکه بیمار تحت عمل جراحی برای برداشتن سنگ کلیه قرار می گیرد، نیاز است که به صورت منظم و دوره ای آزمایش هایی انجام دهد تا پزشک بتواند از سلامت کلیه ها و نبودن نشانه ای از تشکیل دوباره سنگ مطمئن شود:
- آزمایش ادرار: برای بررسی وجود مواد سنگ ساز مثل کلسیم، اگزالات، اسیداوریک یا نشانه های عفونت
- آزمایش خون: برای بررسی عملکرد کلیه و میزان موادی مثل کلسیم و اسیداوریک در خون
- آزمایش ادرار ۲۴ ساعته: برای اندازه گیری مقدار مواد سنگ ساز دفع شده در ادرار در طول یک روز کامل
- سونوگرافی یا سی تی اسکن: برای بررسی باقی مانده های سنگ یا تشکیل مجدد سنگ در کلیه یا مجاری ادراری
مراجعه به پزشک برای پیشگیری از عود سنگ کلیه پس از درمان جراحی
بعد از جراحی سنگ کلیه، یکی از مهم ترین کارهایی که باید انجام شود، مراجعه به دکتر برای بررسی وضعیت کلیه هاست. خیلی ها فکر می کنند وقتی سنگ از کلیه خارج شد، دیگر مشکلی وجود ندارد، اما اینطور نیست. اگر بعد از عمل جراحی به پزشک مراجعه نکنید و وضعیت کلیه ها را بررسی نکنید، ممکن است دوباره سنگ در کلیه تان تشکیل شود. برای جلوگیری از این اتفاق، باید به طور منظم آزمایش های ساده ای مثل آزمایش ادرار، آزمایش خون و سونوگرافی انجام دهید تا دکتر بتواند بفهمد که آیا بدن شما باز هم سنگ می سازد یا نه. یکی از پزشکان باتجربه در زمینه درمان سنگ کلیه، دکتر مجتبی عاملی هستند. ایشان در زمینه درمان و جراحی سنگ کلیه تخصص ویژه ای دارند و با استفاده از روش های دقیق و جدید، می توانند وضعیت بدن شما را بررسی کنند. اگر مشکلی وجود داشته باشد، دکتر عاملی خیلی زود متوجه می شوند و راه حل مناسب را پیشنهاد می دهند. برای مشاوره و دریافت نوبت، می توانید از طریق سایت دکتر عاملی اقدام کرده و وقت مشاوره خود را با ایشان تنظیم کنید.
