5 راه موثر برای پیشگیری از سنگ کلیه

سالانه افراد زیادی در دنیا با سنگ کلیه و عوارض ناشی از آن درگیر می شوند. این سنگ‌ها به دلیل تجمع مواد معدنی و نمک در کلیه‌ها شکل می‌گیرند و اغلب ناشی از عوامل مختلفی همچون تغذیه نامناسب، کم‌آبی بدن، یا مشکلات ارثی هستند. با توجه به اینکه میزان شیوع سنگ کلیه در حال افزایش است، پیدا کردن راه هایی برای جلوگیری از ایجاد سنگ، اهمیت فراوان پیدا می کند. در این مقاله از سایت دکتر مجتبی عاملی، 5 راه موثر برای پیشگیری از سنگ کلیه را معرفی خواهیم کرد.

مصرف کافی آب و مایعات

یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از سنگ کلیه، هیدراته نگه داشتن بدن است. زمانی که بدن کم‌آب باشد، ادرار غلیظ‌تر شده و احتمال رسوب مواد معدنی افزایش می‌یابد.

توصیه می‌شود روزانه حداقل 8 لیوان آب بنوشید.
اگر در محیط‌های گرم زندگی می‌کنید یا فعالیت بدنی زیادی دارید، میزان مصرف آب را افزایش دهید.
برای بررسی هیدراته بودن بدن، به رنگ ادرار توجه کنید؛ رنگ ادرار باید روشن یا شفاف باشد.

نکته: نوشیدن آب‌لیمو یا آب نارنج می‌تواند به پیشگیری کمک کند، زیرا حاوی سیترات است که از تشکیل سنگ جلوگیری می‌کند.

کنترل مصرف نمک

مصرف بیش ‌از حد نمک یکی از عوامل مهم در ایجاد سنگ کلیه است. سدیم موجود در نمک می‌تواند دفع کلسیم از طریق ادرار را افزایش دهد و به تشکیل سنگ‌های کلیوی، به‌ویژه سنگ‌های کلسیمی، کمک کند. کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی به کنترل سطح کلسیم در ادرار و پیشگیری از تشکیل سنگ کلیه کمک می‌کند. سدیم زیاد ممکن است سطح سیترات ادرار را کاهش دهد. سیترات ماده‌ای است که از تشکیل سنگ جلوگیری می‌کند.

بسیاری از غذاهای آماده، کنسروی، فست‌فود و سس‌ها حاوی مقادیر زیادی نمک هستند.
برای افزودن طعم به غذاها، از ادویه‌های طبیعی، آب‌لیمو، سرکه و گیاهان معطر استفاده کنید.
هنگام خرید مواد غذایی، محصولاتی را انتخاب کنید که میزان سدیم آن‌ها کم باشد.

نکته: سازمان بهداشت جهانی (WHO) توصیه می‌کند که مصرف سدیم نباید از 2300 میلی‌گرم در روز (معادل حدود 5 گرم نمک) بیشتر باشد. برای افراد مستعد سنگ کلیه، این مقدار بهتر است کمتر از 1500 میلی‌گرم در روز باشد.

محدودیت مصرف اگزالات

اگزالات ترکیبی طبیعی است که در بسیاری از غذاها یافت می‌شود و می‌تواند در تشکیل سنگ‌های کلیوی کلسیم اگزالات نقش داشته باشد. زمانی که این ماده در ادرار به کلسیم متصل می‌شود، احتمال تشکیل کریستال و سنگ کلیه افزایش می‌یابد. به همین دلیل، کاهش مصرف غذاهای غنی از اگزالات برای افراد مستعد سنگ کلیه توصیه می‌شود. برخی از غذاهایی که سرشار از اگزالات هستند و باید مصرف آن‌ها محدود شود عبارتند از:

سبزیجات برگ‌دار تیره: مثل اسفناج، چغندر و ریواس.
آجیل و مغزها: مانند بادام، بادام‌زمینی و گردو.
حبوبات: لوبیا، سویا و برخی از عدس‌ها.
میوه‌ها: تمشک، کیوی و انگور.
شکلات و کاکائو: که از منابع غنی اگزالات هستند.
چای سیاه: به‌ویژه اگر به مقدار زیاد مصرف شود.

نکته: مکمل‌های ویتامین C می‌توانند سطح اگزالات را در بدن افزایش دهند و باید با احتیاط مصرف شوند.

مصرف سیترات پتاسیم تحت نظر پزشک

سیترات پتاسیم یکی از داروهای مؤثر در پیشگیری و درمان برخی انواع سنگ‌های کلیه، به‌ویژه سنگ‌های اگزالات کلسیم و سنگ‌های اسیداوریکی است. این ماده با افزایش سطح سیترات ادرار از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری می‌کند و در برخی موارد می‌تواند اندازه سنگ‌های موجود را کاهش دهد. اگر پزشک شما هر کدام از داروهای سیترات پتاسیم را تجویز کرده، طبق دستور و دقیق آن را مصرف کنید. در ادامه نکاتی برای مصرف ایمن سیترات پتاسیم ذکر شده.

دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
در صورت بروز عوارض مانند دل‌درد شدید، تهوع، یا ضعف، به پزشک اطلاع دهید.
رژیم غذایی مناسب را رعایت کنید؛ مصرف زیاد مواد غذایی غنی از پتاسیم در کنار این دارو ممکن است مضر باشد.
به آزمایش‌های دوره‌ای ادرار و خون برای بررسی وضعیت بدن توجه کنید.

نکته: سیترات پتاسیم یک گزینه درمانی مؤثر برای پیشگیری و کنترل برخی انواع سنگ کلیه است، اما استفاده از آن نیازمند نظارت دقیق پزشکی است. مصرف خودسرانه این دارو می‌تواند خطرناک باشد و تنظیم دوز و پیگیری تأثیر آن باید با مشاوره پزشک انجام شود.

کنترل وزن و فعالیت بدنی

اضافه‌ وزن یکی از عواملی است که خطر تشکیل سنگ کلیه را افزایش می‌دهد. حفظ وزن مناسب از طریق رژیم غذایی سالم و ورزش منظم می‌تواند به پیشگیری از سنگ کلیه کمک کند.

فعالیت بدنی منظم باعث تنظیم متابولیسم بدن و کاهش خطر بیماری‌های مرتبط با سنگ کلیه می‌شود.
ورزش‌های سبک مثل پیاده‌روی، شنا یا دوچرخه‌سواری به بهبود جریان ادرار و جلوگیری از رسوب مواد معدنی کمک می‌کند.

آیا مصرف مکمل های ویتامین مفید است یا مضر؟

ویتامین های B که شامل تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، B6 و B12 هستند، برای افراد مبتلا به سنگ کلیه مضر نیستند. در واقع، برخی از مطالعات نشان داده اند که B6 ممکن است به افرادی که دارای اگزالات ادرار بالا هستند کمک کند. با این حال، بهتر است برای مشاوره در مورد استفاده از ویتامین C، ویتامین D، روغن کبد ماهی یا سایر مکمل های معدنی حاوی کلسیم با پزشک متخصص مشورت کنید زیرا برخی از مکمل ها می توانند شانس تشکیل سنگ را افزایش دهند.

حقایقی در مورد سنگ کلیه

کلسیم باعث ایجاد سنگ کلیه نمی شود: مصرف کلسیم به صورت معتدل و به اندازه کافی، در واقع می تواند به جلوگیری از تشکیل سنگ هم کمک کند.
رایج‌تر از آن چیزی است که فکر می‌کنید: از هر 10 نفر یک نفر در طول زندگی خود دچار سنگ کلیه می شود و 85 درصد در عرض 10 سال دوباره دچار سنگ کلیه می شوند. مردان بیشتر از زنان دچار سنگ می شوند.
سنگ را نگه دارید: اگر سنگی را دفع کردید، آن را برای آزمایش نگه دارید. انواع مختلفی از سنگ کلیه وجود دارد. با دانستن نوع سنگ شما، پزشک می تواند توصیه های پیشگیری را برای شما شخصی سازی کند.
سایز مشخصی ندارد: سنگ کلیه می تواند به کوچکی یک دانه نمک یا به اندازه یک توپ گلف باشد. درمان های مختلفی برای اندازه های مختلف سنگ توصیه می شود.
پیشگیری بهترین گزینه است: تغییر در رژیم غذایی و دارو، در صورت لزوم، حدود 90 درصد در جلوگیری از تشکیل سنگ های جدید موثر است.

بهترین پزشک برای درمان سنگ کلیه

پیشگیری از سنگ کلیه با تغییرات ساده در سبک زندگی و رژیم غذایی امکان‌پذیر است. با رعایت نکات گفته شده در این مقاله می توانید احتمال ایجاد سنگ کلیه را به طور قابل توجهی کاهش دهید. اگر در گذشته سنگ کلیه دفع کرده اید، بسیار مهم است که تحت نظر متخصص، رژیم و موارد خاصی را رعایت کنید تا از تشکیل مجدد سنگ جلوگیری شود. دکتر مجتبی عاملی، متخصص جراحی کلیه و مجاری ادرار، با استفاده از جدید ترین تکنولوژی به درمان سنگ کلیه می پردازد. با مراجعه به دکتر عاملی، علاوه بر درمان سنگ کلیه، توصیه هایی برای جلوگیری از عود مجدد دریافت خواهید کرد. برای مشاوره با دکتر عاملی می توانید از طریق سایت نوبت خود را رزرو کنید.