عفونت ادراری را چه زمانی باید جدی گرفت؟ | علائمی که نباید نادیده بگیرید
عفونت ادراری یکی از شایع‌ترین بیماری‌های دستگاه ادراری است و بیشتر اوقات با علائمی مانند سوزش ادرار، تکرر ادرار، احساس فوریت در دفع ادرار یا درد خفیف در پایین شکم شروع می‌شود. در بعضی از افراد، به‌ویژه زمانی که عفونت خفیف باشد، نوشیدن مایعات کافی و مراجعه زودهنگام به پزشک باعث می‌شود بیماری بدون ایجاد عارضه برطرف شود.
اما نباید فراموش کرد که شدت عفونت ادراری در همه افراد یکسان نیست. گاهی عفونت فقط در مثانه باقی می‌ماند، اما در برخی موارد می‌تواند به کلیه‌ها گسترش پیدا کند؛ وضعیتی که نیاز به درمان فوری دارد.
چرا بعضی افراد عفونت ادراری را جدی نمی‌گیرند؟
بسیاری از افراد به این دلیل که قبلاً چند بار عفونت ادراری را تجربه کرده‌اند، تصور می‌کنند این بار هم بیماری بدون درمان خاصی بهبود پیدا می‌کند. برخی دیگر نیز به توصیه اطرافیان، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک یا نوشیدن آب فراوان اکتفا می‌کنند و مراجعه به پزشک را به تعویق می‌اندازند.
در حالی که هر عفونت ادراری مانند دفعات قبل نیست. ممکن است این بار باکتری مقاوم‌تر باشد یا عفونت در حال گسترش به قسمت‌های بالاتر دستگاه ادراری باشد.
اگر علائم عفونت ادراری بیشتر از سه روز طول کشید چه کنیم؟
اگر سوزش ادرار، تکرر ادرار یا سایر علائم عفونت ادراری بیش از دو تا سه روز ادامه پیدا کردند یا شدت آن‌ها بیشتر شد، بهتر است هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید. ادامه پیدا کردن علائم می‌تواند نشان دهد که بدن به‌تنهایی نتوانسته عفونت را کنترل کند و برای از بین بردن باکتری‌ها، به درمان دارویی نیاز است.
شروع درمان در زمان مناسب، احتمال درگیری کلیه‌ها و بروز عوارض را به میزان قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.
علائم هشداردهنده عفونت ادراری
بیشتر عفونت‌های ادراری با درمان به‌موقع و بدون عارضه بهبود پیدا می‌کنند، اما گاهی علائمی ظاهر می‌شوند که می‌توانند نشانه گسترش عفونت یا درگیری کلیه‌ها باشند. اگر عفونت ادراری با هر یک از علائم زیر همراه شد، مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازید.
تب و لرز
یکی از مهم‌ترین علائمی که پزشکان به آن توجه می‌کنند، تب است. در بسیاری از موارد، عفونت محدود به مثانه باعث تب نمی‌شود؛ اما زمانی که بیمار علاوه بر سوزش یا تکرر ادرار، دچار تب و لرز نیز می‌شود، احتمال درگیری کلیه‌ها افزایش پیدا می‌کند.
البته تب به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست، اما اگر همراه با درد پهلو، بی‌اشتهایی یا ضعف عمومی باشد، باید هرچه سریع‌تر توسط متخصص اورولوژی بررسی شود.
درد پهلو
یکی دیگر از علائم هشداردهنده، درد پهلو است. این درد معمولاً در قسمت پشت بدن و زیر دنده‌ها احساس می‌شود؛ یعنی جایی که کلیه‌ها قرار دارند.
نکته مهم این است که درد ناشی از عفونت مثانه معمولاً در پایین شکم ایجاد می‌شود، اما درد پهلو، به‌ویژه اگر همراه با تب یا لرز باشد، می‌تواند نشانه درگیری کلیه‌ها باشد و نیاز به بررسی فوری دارد.
بی‌اشتهایی، تهوع و ضعف عمومی
وقتی عفونت از یک مشکل موضعی فراتر می‌رود، ممکن است روی وضعیت عمومی بدن نیز تأثیر بگذارد. بی‌اشتهایی، تهوع، احساس ضعف، بی‌حالی یا خستگی شدید می‌توانند نشان دهند که بدن در حال مقابله با یک عفونت جدی‌تر است. اگر این علائم همراه با سوزش ادرار، تکرر ادرار یا درد پهلو ایجاد شوند، بهتر است هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.
اگر عفونت ادراری درمان نشود، چه اتفاقی می‌افتد؟
گاهی افراد تصور می‌کنند اگر چند روز دیگر صبر کنند، عفونت ادراری خودبه‌خود برطرف می‌شود. در برخی موارد این اتفاق رخ می‌دهد، اما همیشه نمی‌توان روی آن حساب کرد.
اگر باکتری‌ها در مثانه باقی بمانند و درمان مناسبی دریافت نشود، ممکن است از طریق حالب‌ها به سمت کلیه‌ها حرکت کنند و باعث عفونت کلیه (پیلونفریت) شوند. این وضعیت نسبت به یک عفونت ساده مثانه جدی‌تر است و می‌تواند سلامت فرد را به خطر بیندازد.
به همین دلیل، اگر علائم بیش از دو تا سه روز ادامه پیدا کردند یا با تب، درد پهلو و بی‌اشتهایی همراه شدند، بهتر است بدون تأخیر برای بررسی و درمان به پزشک مراجعه کنید.
آیا همه بیماران مبتلا به عفونت ادراری باید بستری شوند؟
خیر. بسیاری از بیماران با شنیدن نام عفونت کلیه نگران بستری شدن در بیمارستان می‌شوند، در حالی که این تصور همیشه درست نیست. اگر بیمار به‌موقع به پزشک مراجعه کند و وضعیت عمومی او پایدار باشد، در بسیاری از موارد می‌توان درمان را با داروهای مناسب در منزل آغاز کرد و از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.
اما اگر مراجعه به پزشک به تأخیر بیفتد، عفونت شدید شود یا بیمار دچار کم‌آبی، تب بالا یا افت وضعیت عمومی شود، ممکن است نیاز به بستری و دریافت آنتی‌بیوتیک تزریقی وجود داشته باشد.
به همین دلیل، هدف از مراجعه زودهنگام این نیست که بیمار بستری شود؛ بلکه دقیقاً برعکس، مراجعه به‌موقع می‌تواند احتمال بستری شدن را کاهش دهد.
چه افرادی باید عفونت ادراری را جدی‌تر بگیرند؟
اگرچه هر فردی ممکن است به عفونت ادراری مبتلا شود، اما در بعضی افراد احتمال بروز عوارض بیشتر است. این افراد شامل موارد زیر هستند:
- خانم‌های باردار
- افراد مبتلا به دیابت
- سالمندان
- بیماران دارای سنگ کلیه یا انسداد ادراری
- افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند
در این گروه‌ها، حتی علائم خفیف عفونت ادراری نیز نباید نادیده گرفته شود و بهتر است بررسی پزشکی در اولین فرصت انجام شود.
چه زمانی برای درمان عفونت ادراری به دکتر مراجعه کنیم؟
اگر سوزش ادرار، تکرر ادرار یا سایر علائم عفونت ادراری بیش از دو تا سه روز ادامه پیدا کرد، یا اگر بیماری با تب، درد پهلو، بی‌اشتهایی، تهوع یا ضعف عمومی همراه شد، بهتر است مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازید.
دکتر مجتبی عاملی، فوق تخصص اورولوژی و فلوشیپ فوق تخصصی اندویورولوژی و لاپاراسکوپی، با تجربه در تشخیص و درمان بیماری‌های دستگاه ادراری، علت اصلی عفونت را با معاینه، بررسی شرح حال و انجام آزمایش‌های لازم مشخص می‌کنند و بر اساس شرایط هر بیمار، مناسب‌ترین روش درمان را در نظر می‌گیرند.
در بسیاری از موارد، اگر بیمار به‌موقع مراجعه کند، درمان با دارو در منزل امکان‌پذیر است و از پیشرفت عفونت و نیاز به بستری شدن جلوگیری می‌شود. اگر علائم هشداردهنده عفونت ادراری را تجربه می‌کنید، برای دریافت نوبت می‌توانید از طریق شماره‌های درج‌شده در سایت با مطب دکتر مجتبی عاملی تماس بگیرید.
