جراحی سنگ کلیه به روش ریرس
سنگ کلیه به دلیل وجود مواد معدنی سخت و کریستال های نمک در کلیه ایجاد می شود و در صورت عدم درمان میتواند باعث درد شدید، عفونت و آسیب به کلیهها شود. بسته به اندازه و محل سنگ کلیه، پزشک درمان های متفاوتی را تجویز می کند. از جمله درمان های غیر جراحی گرفته تا استفاده از امواج صوتی یا لیزر درمانی برای برداشتن سنگ ها. در میان روش های موجود برای درمان سنگ کلیه، یکی از پیشرفتهترین و کمتهاجمیترین روشها، جراحی به روش RIRS (Retrograde Intrarenal Surgery) است. این روش به دلیل مزایای فراوانی که دارد، به سرعت جایگزین بسیاری از روشهای قدیمیتر شده است. در این مقاله از سایت دکتر مجتبی عاملی، به بررسی کامل جراحی ریرس می پردازیم.
جراحی RIRS چیست؟
RIRS به معنای “جراحی درون کلیه به صورت رتروگراد” است. در این روش، از طریق مجرای ادراری و بدون نیاز به برش پوستی، یک دستگاه فیبرواپتیک (یورتروسکوپ انعطافپذیر) وارد کلیه میشود. این دستگاه به پزشک امکان میدهد تا سنگها را مشاهده کرده و با استفاده از لیزر یا ابزارهای مخصوص، آنها را خرد کرده یا خارج کند.

چه کسانی کاندیدای جراحی RIRS هستند؟
جراحی RIRS برای بیمارانی مناسب است که:
- سنگهای کوچک تا متوسط در کلیه یا مجاری ادراری دارند.
- به سایر روشهای درمانی مانند ESWL (سنگشکنی بروناندامی) پاسخ ندادهاند.
- نیاز به یک روش کمتهاجمی با دوره نقاهت کوتاه دارند.
- دارای سنگهای مقاوم به درمانهای دیگر به دلیل موقعیت خاص سنگ هستند.
مراحل انجام جراحی ریرس
- بیمار تحت بیهوشی عمومی یا موضعی قرار میگیرد.
- پزشک از طریق دستگاه های تصویربرداری موقعیت دقیق سنگ را شناسایی می کند.
- از طریق مجرای ادراری و مثانه، یک یورتروسکوپ انعطافپذیر را به کلیه وارد میکند. برای یافتن محل سنگ یا ناحیه انسداد حالب، اورولوژیست شما می تواند با استفاده از دوربینی که در یک ابزار جراحی نصب شده است، داخل بدن را بررسی کند.
- محل سنگ شناسایی شده و با استفاده از لیزر هولمیوم یا ابزارهای مشابه، سنگ خرد میشود. لیزر هولمیوم معمولاً برای هدف قرار دادن سنگ ها و از بین بردن یا حرکت دادن آنها بدون آسیب رساندن به اندام های اطراف استفاده می شود.
- پس از آن تکه های سنگ، توسط ادرار از بدن خارج می شود. در برخی موارد، یک استنت (لوله کوچک) در مجرای ادراری قرار داده میشود تا جریان ادرار تسهیل شود.
اقدامات قبل از جراحی ریرس
- قبل از جراحی، ممکن است پزشک از شما بخواهد سونوگرافی شکم و سی تی اسکن یا ام آر آی انجام دهید.
- در صورتی که سنگ بیش از 15 میلی متر وجود داشته باشد ممکن است آنالیز و کشت ادرار هم لازم باشد.
- ممکن است پزشک شما توصیه کند حداقل 6 ساعت قبل از عمل ناشتا باشید.
مزایای جراحی RIRS
- کمتهاجمی بودن: این روش بدون ایجاد برش بر روی پوست انجام میشود.
- دوره نقاهت کوتاهتر: بیماران معمولاً پس از یک روز میتوانند فعالیتهای عادی خود را از سر بگیرند.
- حداقل درد و ناراحتی: به دلیل عدم وجود برش، میزان درد بعد از عمل بسیار کمتر از روشهای سنتی است.
- دقت بالا: امکان مشاهده مستقیم سنگها و خرد کردن آنها با دقت فراوان وجود دارد.
- خطر کمتر برای بافتهای کلیه: نسبت به روشهای تهاجمی، آسیب کمتری به کلیه وارد میشود.
مراقبتهای پس از جراحی RIRS
- پس از جراحی، پزشک ممکن است یک کاتتر ادرار را در مجرای ادرار قرار دهد تا درد و مشکل در هنگام ادرار را کاهش دهد. کاتتر طبق نظر پزشک یک روز یا بیشتر در جای خود باقی می ماند.
- دقت کنید که پس از جراحی رژیم غذایی سالمی داشته باشید. این رژیم باید حاوی مقدار زیادی غذاهای غنی از فیبر باشد. از خوردن غذاهایی که باعث ایجاد یبوست و در نتیجه فشار بیش از حد در حین اجابت مزاج می شوند، خودداری کنید. پزشک ممکن است یک ملین خفیف برای چند روز تجویز کند.
- مصرف داروهای تجویزشده توسط پزشک، از جمله آنتیبیوتیکها و مسکنها.
- مصرف مایعات فراوان برای شستشوی کلیهها و کمک به دفع تکههای باقیمانده سنگ. روزانه 8 تا 10 لیتر آب بنوشید.
- مصرف الکل و مصرف نوشیدنی های کافئین دار را کاهش دهید.
- حداقل تا یک ماه پس از جراحی از انجام فعالیت های سنگین و بلند کردن وزنه های سنگین خودداری کنید.
- مراجعه به پزشک برای پیگیری و در صورت لزوم، برداشتن استنت.
مقایسه جراحی RIRS با سایر روشها
- در مقابل: ESWL در ESWL، از امواج صوتی با انرژی بالا برای شکستن سنگها به قطعات کوچک استفاده میشود که سپس از طریق ادرار دفع میشوند. این روش غیرتهاجمی است و نیاز به بیهوشی ندارد، اما ممکن است برای سنگهای بزرگ یا سخت کارایی کمتری داشته باشد. در مقابل، RIRS یک روش کمتهاجمی است که با استفاده از یک ابزار آندوسکوپی از طریق مجاری ادراری به کلیه دسترسی پیدا کرده و سنگها را مستقیماً خرد یا خارج میکند. این روش برای سنگهای بزرگتر، پیچیدهتر یا زمانی که ESWL موفق نبوده، گزینه بهتری است. RIRS به بیهوشی نیاز دارد اما دقت بالاتری در حذف کامل سنگها دارد.
- در مقابل PCNL: در RIRS، با استفاده از یک ابزار آندوسکوپی که از طریق مجرای ادراری به کلیه میرسد، سنگها خرد یا خارج میشوند. این روش کمتهاجمی است و بیشتر برای سنگهای کوچکتر و با دسترسی آسان استفاده میشود. در مقابل، PCNL یک روش جراحی حداقلی است که از طریق ایجاد یک برش کوچک در پوست به کلیه دسترسی پیدا کرده و سنگهای بزرگ یا پیچیدهتر را مستقیماً خارج میکند. PCNL برای سنگهای بزرگتر از 2 سانتیمتر یا مواردی که RIRS امکان پذیر نیست، مناسب است. اگرچه PCNL تهاجمیتر است و به مدت ریکاوری بیشتری نیاز دارد، اما برای حذف کامل سنگهای پیچیده مؤثرتر است.
- در مقابل URS: روش ریرس (RIRS) و URS (یورتروسکوپی) هر دو از تکنیکهای کمتهاجمی برای درمان سنگهای مجاری ادراری هستند، اما در کاربرد و دقت تفاوت دارند. در URS، دستگاه یورتروسکوپ از طریق مجرای ادراری وارد شده و برای سنگهای موجود در حالب (یورتر) استفاده میشود. این روش برای سنگهای حالب و بخشهای پایینی سیستم ادراری مؤثر است، اما دسترسی مستقیم به کلیهها را ندارد. در مقابل، RIRS با استفاده از یک یورتروسکوپ منعطف، از طریق مجاری ادراری به داخل کلیه دسترسی پیدا کرده و سنگهای کلیوی را خرد یا خارج میکند. RIRS برای سنگهای موجود در کلیه مناسبتر و دقیقتر است، اما به تجهیزات تخصصیتر و زمان بیشتری نیاز دارد.

بهترین جراح سنگ کلیه
دکتر مجتبی عاملی، فوق تخصص اندیورولوژی و لاپاراسکوپی، با تخصص و تجربه خود در جراحیهای کمتهاجمی، سنگ کلیه را با استفاده از روش پیشرفته ریرس (RIRS) درمان میکند. این روش با بهرهگیری از آندوسکوپی انعطافپذیر و تجهیزات مدرن، به حذف یا خرد کردن سنگهای کلیه از طریق مجرای ادراری میپردازد، بدون نیاز به ایجاد برش یا جراحیهای پیچیده. دکتر عاملی، با مهارت کامل در اجرای این تکنیک، درمانی بدون دردسر و با حداقل ناراحتی برای بیماران ارائه میدهد، تا فرآیند بهبود سریع و آسان باشد. جهت مشاوره با دکتر عاملی برای درمان سنگ کلیه، می توانید از طریق سایت نوبت خود را دریافت کنید.






