عمل RIRS چه سنگهایی را از بین میبرد؟
سنگهای کلیه و مجاری ادراری یکی از مشکلات شایع اورولوژیک هستند که میتوانند باعث درد شدید، عفونت و اختلال در دفع ادرار شوند. درمان این سنگها بسته به اندازه، محل و ترکیب آنها متفاوت است. یکی از پیشرفتهترین روشهای درمان کمتهاجمی، عمل RIRS است که امکان خرد کردن و خارج کردن سنگها از کلیه و حالب بدون نیاز به جراحی باز را فراهم میکند. در این مقاله به بررسی انواع سنگهایی که با عمل RIRS قابل درمان هستند و مزایا و محدودیتهای این روش پرداخته خواهد شد.
عمل RIRS چیست و چگونه انجام میشود؟
عمل RIRS (ریرس) یکی از روشهای کمتهاجمی پیشرفته برای درمان سنگهای کلیه و حالب است. این روش دومین گزینه پس از سنگشکنی برونتنی محسوب میشود و به دلیل کمتهاجمی بودن، درد و عوارض کمتری نسبت به جراحی باز یا PCNL دارد. عمل ریرس معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی نخاعی انجام میشود و شامل مراحل زیر است:
ورود یورتروسکوپ انعطافپذیر: جراح یک لوله نازک و انعطافپذیر به نام یورتروسکوپ را از طریق مجرای ادرار و مثانه وارد حالب میکند تا به کلیه برسد. یورتروسکوپ مجهز به دوربین و نور است و دید دقیقی از محل سنگ به جراح میدهد.
شکستن سنگها با لیزر یا ابزارهای مخصوص: پس از مشاهده سنگ، جراح با استفاده از فیبر لیزری، سنگ را به قطعات کوچک خرد میکند. این قطعات سپس یا با سبد کوچک برداشته میشوند و یا به مرور از بدن خارج میگردند.
استفاده از استنت در صورت نیاز: در برخی بیماران برای جلوگیری از انسداد حالب و تسهیل دفع تکههای سنگ، یک استنت یا فنر کوچک به طور موقت قرار داده میشود.
چه سنگهایی با عمل ریرس قابل درمان هستند؟
انتخاب ریرس معمولاً توسط اورولوژیست متخصص و بر اساس اندازه، محل و نوع سنگ تعیین میشود. سنگهای مناسب برای ریرس به شرح زیر است:
- سنگهای با اندازه ۱ تا ۲ سانتیمتر: سنگهایی که بیش از ۱ سانتیمتر قطر دارند و نمیتوانند بهطور طبیعی یا با دارو از مجاری ادراری عبور کنند، معمولاً کاندید ریرس هستند. این روش بدون نیاز به جراحی باز، سنگها را خرد و خارج میکند.
- سنگهای عمقی در کلیه: سنگهایی که در کالیسهای تحتانی، میانی یا فوقانی کلیه قرار دارند و دسترسی به آنها از طریق سنگشکنی برونتنی سخت است، با ریرس قابل درمان هستند.
- سنگهای مزمن یا مکرر: بیمارانی که سابقه سنگهای کلیوی مکرر دارند، با عمل RIRS میتوانند سنگهای موجود را بردارند و تشکیل سنگهای جدید را کاهش دهند. البته مراقبتهای تغذیهای و سبک زندگی مناسب برای پیشگیری از بازگشت سنگ ضروری است.
- بیمارانی که سایر روشها برایشان مناسب نیست: افرادی که به دلیل مشکلات قلبی، اختلالات خونریزی، تککلیه بودن یا بارداری نمیتوانند تحت روشهای تهاجمیتر قرار گیرند، میتوانند از ریرس بهرهمند شوند.
مزایای عمل ریرس برای سنگ شکنی کلیه
در این بخش میتوان به صورت مفصل توضیح داد چرا RIRS نسبت به روشهای سنتی مثل جراحی باز مزیت دارد. تمرکز روی مزایا باعث میشود کاربران بفهمند چرا باید این روش را انتخاب کنند. نکات مهم:
کم تهاجمی بودن: بدون برش جراحی روی پوست، درد و جای زخم بسیار کمتر است.
موفقیت بالا در سنگهای عمقی: امکان درمان سنگهای داخل کالیسها و لگنچه کلیه که با روشهای دیگر سخت دسترسی هستند.
کاهش زمان بهبودی: بیمار سریعتر به فعالیتهای روزمره بازمیگردد.
حفظ عملکرد کلیه: خطر آسیب به بافت کلیه نسبت به جراحی باز کمتر است.
مناسب برای بیماران با محدودیتهای پزشکی: مانند تک کلیه، مشکلات قلبی یا بارداری.
محدودیتها و مواردی که RIRS مناسب نیست
این بخش باعث میشود کاربر بداند همه سنگها را نمیتوان با ریرسدرمان کرد و تصمیمگیری نیاز به مشاوره تخصصی دارد:
- سنگهای بزرگتر از ۲ سانتیمتر: برای سنگهای خیلی بزرگ، روشهای دیگری مانند جراحی باز ممکن است مناسبتر باشند.
- سنگهای بسیار سخت یا پیچیده: بعضی سنگها به دلیل ترکیب شیمیایی یا شکلشان ممکن است نیاز به روشهای جایگزین داشته باشند.
مراجعه به پزشک متخصص
برای درمان موفق سنگهای کلیه و مجاری ادراری با روشهای کمتهاجمی مانند عمل RIRS، انتخاب یک پزشک متخصص و با تجربه اهمیت بالایی دارد. دکتر مجتبی عاملی، فلوشیپ اندواورولوژی و متخصص اورولوژی، یکی از پیشگامان جراحی کمتهاجمی کلیه و مجاری ادراری در ایران است و با تجربه گسترده در تشخیص و درمان انواع سنگهای کلیوی، آماده ارائه خدمات تخصصی به بیماران میباشد.
- تخصص بالا در انجام عملهای کمتهاجمی و کاهش عوارض جراحی
- توانایی درمان سنگهای عمقی و پیچیده کلیه که دسترسی به آنها با روشهای سنتی دشوار است
- مراقبت دقیق پیش و پس از عمل برای اطمینان از بهبود کامل و کاهش احتمال بازگشت سنگ
- ارائه راهنماییهای تخصصی در زمینه پیشگیری از تشکیل سنگهای جدید، تغذیه و سبک زندگی
برای دریافت نوبت و مشاوره تخصصی، میتوانید از طریق شمارههای درج شده در سایت دکتر مجتبی عاملی اقدام کنید.
