بزرگی خوش‌خیم پروستات می‌تواند باعث بروز مشکلاتی مانند ضعیف شدن جریان ادرار، تکرر ادرار، احساس تخلیه ناکامل مثانه و بیدار شدن‌های مکرر در طول شب شود. در صورتی که علائم شدید باشند یا درمان دارویی نتواند مشکل را کنترل کند، ممکن است جراحی برای برداشتن بافت اضافه پروستات توصیه شود.
برای درمان جراحی بزرگی پروستات روش‌های مختلفی وجود دارد. جراحی باز پروستات یکی از روش‌های قدیمی‌تر است که با ایجاد برش جراحی انجام می‌شود و معمولاً برای پروستات‌های بسیار بزرگ یا شرایط خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد. در مقابل، هولپ (HOLEP) یک روش کم‌تهاجمی و جدیدتر است که با استفاده از لیزر هولمیوم و از طریق مجرای ادرار، بافت اضافه پروستات را خارج می‌کند.
اما تفاوت این دو روش فقط در باز یا لیزری بودن جراحی نیست و مواردی مانند میزان خونریزی، احتمال بی‌اختیاری ادرار، مدت بستری، دوره بهبودی، هزینه درمان و شرایط بیمار نیز در انتخاب روش مناسب اهمیت دارند. در ادامه ابتدا هر یک از این روش‌ها را معرفی می‌کنیم و سپس تفاوت جراحی باز پروستات و هولپ را از جنبه‌های مختلف بررسی خواهیم کرد.
تفاوت جراحی باز پروستات و HoLEP از نظر خونریزی
در جراحی باز، برای دسترسی به پروستات برش ایجاد می‌شود و به همین دلیل احتمال خونریزی در این روش بیشتر است و در برخی بیماران ممکن است نیاز به مراقبت‌های بیشتر یا حتی تزریق خون وجود داشته باشد. میزان خونریزی به اندازه پروستات، شرایط بیمار و نحوه انجام جراحی نیز بستگی دارد و نمی‌توان میزان مشخصی را برای همه بیماران در نظر گرفت.
در هولپ، جراحی از طریق مجرای ادرار انجام می‌شود و انرژی لیزر علاوه بر جدا کردن بافت اضافه پروستات، به کنترل عروق و کاهش خونریزی نیز کمک می‌کند. به همین دلیل، یکی از مزایای مهم این روش در مقایسه با جراحی باز، خونریزی کمتر و کاهش احتمال نیاز به تزریق خون است.
تفاوت جراحی باز پروستات و HoLEP از نظر بی‌اختیاری ادرار
بی‌اختیاری ادرار یکی از نگرانی‌های بیماران پیش از جراحی پروستات است و نوع جراحی، شرایط بیمار و تکنیک مورد استفاده می‌توانند بر احتمال بروز این عارضه تأثیر داشته باشند. بنابراین نمی‌توان هیچ روش جراحی را به‌طور مطلق بدون احتمال عارضه دانست، اما میزان و نوع بی‌اختیاری در روش‌های مختلف می‌تواند متفاوت باشد.
در هولپ احتمال بروز بی‌اختیاری ادرار بسیار پایین است و در مواردی که بی‌اختیاری موقت پس از عمل ایجاد شود، معمولاً با گذشت زمان برطرف می‌شود.
تفاوت جراحی باز پروستات و HoLEP از نظر بستری و دوره بهبودی
جراحی باز به دلیل ایجاد برش و تهاجمی‌تر بودن روش، معمولاً به مدت بستری بیشتری نیاز دارد و دوره بهبودی بیمار نیز طولانی‌تر است. همچنین استفاده از سوند ادراری و مراقبت‌های بعد از عمل می‌تواند برای مدت بیشتری ادامه پیدا کند و بازگشت بیمار به فعالیت‌های روزمره معمولاً زمان بیشتری می‌برد.
در هولپ، چون جراحی از طریق مجرای ادرار انجام می‌شود و برشی روی شکم ایجاد نمی‌شود، بیمار معمولاً دوره بستری و نقاهت کوتاه‌تری را تجربه می‌کند. مدت دقیق بستری و زمان بازگشت به فعالیت‌های روزمره به شرایط بیمار، اندازه پروستات، وضعیت مثانه و روند بهبودی بعد از جراحی بستگی دارد.
تفاوت جراحی باز پروستات و HoLEP از نظر هزینه
هزینه جراحی پروستات به عواملی مانند نوع روش، تجهیزات مورد استفاده، مرکز درمانی، پوشش بیمه و شرایط بیمار بستگی دارد و نمی‌توان برای همه افراد یک هزینه ثابت در نظر گرفت. در هولپ، استفاده از دستگاه لیزر، فیبر لیزر و تجهیزات تخصصی آندوسکوپیک باعث می‌شود هزینه اولیه این روش در برخی شرایط بیشتر از جراحی باز باشد.
با این حال، مقایسه هزینه این دو روش نباید فقط بر اساس مبلغ پرداختی برای خود جراحی انجام شود، زیرا مدت بستری، میزان مراقبت‌های بیمارستانی، زمان استفاده از سوند و دوره بازگشت به فعالیت‌های روزمره نیز می‌توانند در هزینه کلی درمان تأثیر داشته باشند.
تفاوت جراحی باز پروستات و HoLEP از نظر روش انجام
در جراحی باز، پزشک از طریق برش ایجادشده در ناحیه پایین شکم به پروستات دسترسی پیدا می‌کند و بافت اضافه آن را خارج می‌کند. به همین دلیل، بیمار پس از جراحی با محل برش و مراقبت‌های مربوط به آن نیز مواجه است و دوره بهبودی جراحی می‌تواند طولانی‌تر باشد.
در هولپ، هیچ برش پوستی برای دسترسی به پروستات ایجاد نمی‌شود و ابزار جراحی از طریق مجرای ادرار وارد می‌شود. پزشک با استفاده از لیزر هولمیوم، بافت اضافه پروستات را از قسمت کپسولی جدا می‌کند و سپس این بافت از طریق ابزار مخصوص خرد و از بدن خارج می‌شود.
تفاوت جراحی باز پروستات و HoLEP از نظر عوارض
هر دو روش جراحی ممکن است با عوارضی همراه باشند، اما نوع و میزان بروز این عوارض به روش جراحی، شرایط بیمار، اندازه پروستات و نحوه انجام عمل بستگی دارد. در جراحی باز، به دلیل ایجاد برش و تهاجمی‌تر بودن روش، عوارض مرتبط با محل برش، خونریزی، عفونت و طولانی‌تر شدن روند بهبودی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند.
در هولپ، جراحی از طریق مجرای ادرار انجام می‌شود و به همین دلیل عوارض مرتبط با برش شکمی وجود ندارد. با این حال، بیمار ممکن است برای مدتی با علائمی مانند سوزش هنگام ادرار، تکرر ادرار یا مشاهده خون در ادرار مواجه شود که معمولاً در دوره ابتدایی پس از جراحی بیشتر دیده می‌شوند و با بهبود شرایط بیمار کاهش پیدا می‌کنند.
مراجعه به دکتر مجتبی عاملی برای انتخاب روش مناسب درمان پروستات
پیش از تصمیم‌گیری برای جراحی، لازم است اندازه پروستات، شدت علائم، وضعیت مثانه و شرایط عمومی بیمار به‌طور کامل بررسی شود تا مشخص شود کدام روش درمانی برای او مناسب‌تر است. دکتر مجتبی عاملی، فلوشیپ فوق تخصصی اندویورولوژی و لاپاروسکوپی، پس از بررسی شرایط بیمار درباره روش مناسب درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات تصمیم‌گیری می‌کند و در صورت مناسب بودن هولپ، بیمار را برای انجام این روش راهنمایی خواهد کرد.
اگر تصمیم به انجام HoLEP گرفته شود، این روش در حال حاضر به‌صورت تخصصی در بیمارستان عرفان نیایش تهران توسط دکتر مجتبی عاملی انجام می‌شود. انتخاب روش جراحی، نحوه انجام عمل و مراقبت‌های قبل و بعد از آن نیز بر اساس شرایط هر بیمار تعیین خواهد شد تا درمان متناسب با وضعیت پروستات و شرایط جسمی او انجام شود.
