دیدن یک برجستگی، زخم، جوش یا ضایعه جدید در ناحیه تناسلی میتواند باعث نگرانی و اضطراب شود؛ بهخصوص وقتی فرد احتمال میدهد که این ضایعه زگیل تناسلی یا یکی از بیماریهای منتقله از راه تماس جنسی باشد. اما اولین واکنش به چنین ضایعهای اهمیت زیادی دارد. بسیاری از ضایعات ناحیه تناسلی ظاهر مشابهی دارند و تشخیص آنها فقط با نگاه کردن یا مقایسه با تصاویر اینترنتی ممکن نیست.
از طرف دیگر، دستکاری ضایعه یا استفاده از روشهای خودسرانه برای از بین بردن آن میتواند هم باعث آسیب پوستی شود و هم تشخیص پزشک را دشوار کند. حتی مشاهده یک ضایعه به معنای ابتلا به HPV یا اثبات انتقال بیماری از طرف شریک عاطفی نیست.
در ادامه، پنج اشتباه رایج را بررسی میکنیم که بهتر است بعد از مشاهده هر نوع ضایعه در ناحیه تناسلی از آنها پرهیز کنید.
۱. تشخیص ضایعه تناسلی با مقایسه عکسهای اینترنتی
یکی از اولین کارهایی که بسیاری از افراد بعد از مشاهده یک برجستگی در ناحیه تناسلی انجام میدهند، جستوجوی تصاویر مشابه در اینترنت است. مشکل اینجاست که ظاهر بسیاری از ضایعات پوستی میتواند شبیه یکدیگر باشد.
یک برجستگی ممکن است زگیل تناسلی باشد، اما میتواند در اثر التهاب، فولیکولیت، کیست، جوش، تغییرات طبیعی پوست یا بیماریهای پوستی دیگر ایجاد شده باشد. حتی برخی ضایعاتی که ظاهر نگرانکنندهای دارند، ممکن است هیچ ارتباطی با بیماریهای مقاربتی نداشته باشند.
بنابراین مقایسه عکسها فقط میتواند باعث افزایش نگرانی شود و نمیتواند جای معاینه پزشک را بگیرد. اگر ضایعه جدیدی ایجاد شده، بزرگتر میشود، تعداد آن افزایش پیدا میکند، خونریزی دارد یا برایتان غیرطبیعی به نظر میرسد، بهتر است به جای تشخیص خانگی، برای معاینه اقدام کنید.
نکته مهم دیگر این است که حتی پزشک نیز در بعضی موارد تنها بر اساس ظاهر ضایعه تصمیم قطعی نمیگیرد و ممکن است برای تشخیص دقیقتر به بررسیهای تکمیلی یا نمونهبرداری نیاز باشد.
۲. بریدن، کندن یا سوزاندن ضایعه در خانه
یکی از خطرناکترین واکنشها به مشاهده ضایعه تناسلی، تلاش برای از بین بردن آن در خانه است. بعضی افراد ضایعه را با دست میکنند، با وسیله تیز میبرند یا با مواد مختلف میسوزانند. این کار نهتنها درمان مطمئنی محسوب نمیشود، بلکه میتواند به پوست و بافت حساس ناحیه تناسلی آسیب بزند.
دستکاری ضایعه میتواند باعث ایجاد زخم، خونریزی، عفونت و التهاب شود. علاوه بر این، زمانی که ظاهر اولیه ضایعه تغییر کند، پزشک ممکن است نتواند ویژگیهای آن را بهدرستی بررسی کند و تشخیص دشوارتر شود. اگر ضایعه ناشی از HPV باشد نیز برداشتن دستی آن به معنای از بین رفتن ویروس نیست. ممکن است ضایعه پس از مدتی دوباره ظاهر شود یا ضایعات جدید در قسمتهای دیگر ایجاد شوند.
بنابراین حتی اگر ضایعه شبیه زگیل تناسلی باشد، بهتر است ابتدا تشخیص داده شود و سپس بر اساس نظر پزشک، روش مناسب برای برداشتن آن انتخاب شود.
۳. استفاده از محلولهای مخصوص زگیل دست و پا روی ناحیه تناسلی
یکی دیگر از اشتباهات رایج، استفاده از داروها و محلولهایی است که برای درمان زگیل دست و پا یا سایر قسمتهای ضخیم پوست تولید شدهاند.
پوست ناحیه تناسلی از پوست کف دست یا پا بسیار حساستر است و بسیاری از موادی که برای درمان زگیل معمولی استفاده میشوند، برای این ناحیه مناسب نیستند. استفاده خودسرانه از چنین محصولات میتواند باعث سوختگی شیمیایی، التهاب شدید، زخم و آسیب به پوست اطراف ضایعه شود.
حتی اگر محصولی بدون نسخه در داروخانه به فروش برسد، به این معنا نیست که میتوان آن را برای هر نوع ضایعه و در هر قسمت از بدن استفاده کرد.
در صورتی که پزشک زگیل تناسلی را تشخیص دهد، بر اساس محل، تعداد و اندازه ضایعات، ممکن است روشهایی مانند داروهای موضعی مخصوص، کرایوتراپی، کوتر، لیزر یا برداشت جراحی را انتخاب کند. روش درمان باید برای بافت حساس ناحیه تناسلی مناسب باشد و تحت نظر پزشک انجام شود.
۴. متهم کردن شریک عاطفی بر اساس مشاهده یک ضایعه
مشاهده ضایعه تناسلی میتواند نگرانی زیادی درباره رابطه عاطفی ایجاد کند؛ اما نباید تنها بر اساس وجود یک ضایعه، شریک جنسی را به انتقال بیماری یا خیانت متهم کرد.
برای مثال، HPV میتواند مدتها بدون علامت در بدن باقی بماند و زمان دقیق انتقال آن در بسیاری از موارد مشخص نیست. ممکن است فرد مدت زیادی قبل با ویروس تماس داشته باشد و ضایعه خیلی دیرتر ظاهر شود.
همچنین هر برجستگی یا تغییر پوستی در ناحیه تناسلی الزاماً ناشی از HPV نیست. تا زمانی که تشخیص پزشکی انجام نشده است، نتیجهگیری درباره علت ضایعه یا زمان ابتلا منطقی نیست.
بهتر است به جای متهم کردن یکدیگر، هر دو نفر در صورت نیاز برای بررسی پزشکی اقدام کنند. این رویکرد علاوه بر کمک به تشخیص درست، از ایجاد اضطراب و آسیب غیرضروری به رابطه نیز جلوگیری میکند.
۵. تصور اینکه با برداشتن ضایعه، HPV کاملاً از بین رفته است
یکی از مهمترین نکات درباره زگیل تناسلی این است که برداشتن زگیل با درمان خود ویروس یکسان نیست. روشهایی مانند لیزر، کرایوتراپی، کوتر یا برداشت جراحی میتوانند ضایعات قابل مشاهده را از بین ببرند، اما لزوماً به معنای پاک شدن فوری HPV از بدن نیستند.
در بسیاری از افراد، سیستم ایمنی بدن میتواند ویروس را کنترل کند و در طول زمان میزان آن کاهش پیدا کند. به همین دلیل ممکن است بعد از درمان ضایعات، فرد برای مدتی همچنان نیاز به پیگیری داشته باشد.
احتمال عود نیز وجود دارد، بهخصوص در ماههای ابتدایی پس از درمان. بنابراین اگر ضایعه دوباره ظاهر شد، نباید تصور کرد که درمان قبلی حتماً اشتباه بوده است؛ بلکه ممکن است ویروس همچنان در بدن حضور داشته باشد یا ضایعه جدیدی ایجاد شده باشد.
هدف از درمان زگیل تناسلی، حذف ضایعات قابل مشاهده، کنترل علائم، کاهش احتمال انتقال و پیگیری وضعیت فرد است؛ نه اینکه با یک اقدام فوری، ویروس را بهطور قطعی از بدن ریشهکن کنیم.
چه زمانی مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری دارد؟
اگر ضایعه در مدت کوتاهی بزرگتر میشود، تعداد آن افزایش پیدا میکند، خونریزی یا ترشح دارد، دردناک شده یا همراه با زخم و التهاب است، بهتر است مراجعه را به تعویق نیندازید. همچنین اگر در گذشته سابقه زگیل تناسلی یا HPV داشتهاید و ضایعه جدیدی ظاهر شده است، بررسی مجدد میتواند به تشخیص زودتر و انتخاب درمان مناسب کمک کند. مهمترین نکته این است که هر ضایعه تناسلی را نباید زگیل در نظر گرفت و هر زگیلی نیز نباید با روشهای خانگی درمان شود.
برای بررسی ضایعه تناسلی به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
اگر ضایعه جدیدی در ناحیه تناسلی مشاهده کردهاید، برای تشخیص و انتخاب روش درمان مناسب به دکتر مجتبی عاملی، فوق تخصص اورولوژی، فلوشیپ فوق تخصصی اندویورولوژی و لاپاروسکوپی مراجعه کنید. پیش از هرگونه درمان، لازم است مشخص شود ضایعه واقعاً زگیل تناسلی است یا علت دیگری دارد. پس از تشخیص، میتوان درباره روش مناسب برداشتن ضایعه، پیگیری وضعیت HPV و اقدامات لازم برای کاهش احتمال انتقال تصمیمگیری کرد.
